11.04.2021, 13:00

3 Mart 1878 Ayastefanos Antlaşması: Bulgarların “Kurtuluş Günü”, Türklerin Soykırımı Anma Günü

İgnatiev ve Nelidov, tepeden bakan ve emredici bir üslupla Osmanlı dışişleri bakanı Safvet Paşa’ya şöyle diyorlardı:

“- Müslümanların Bulgaristan’da kalması imkânsız hale gelmiştir. Meselenin çözümü radikal olmalıdır.”

Müzakerelerin daha ilk günüydü ve Osmanlı delegesi olarak Safvet Paşa İstanbul’dan trenle Edirne’ye gitmişti. Rus orduları İstanbul önlerine kadar gelmişti ve Edirne Rus işgali altındaydı. Yani müzakereler Rus işgali altındaki Edirne’de başlamıştı.

Daha ilk günden Rus delegeler Ege Denizinden Arnavutluk’a kadar uzanacak Büyük Bulgaristan topraklarında artık Müslümanların yaşamasının imkansız olduğunu söylüyorlardı. Büyük Bulgaristan’ın Müslümanlardan arındırılması demek, Balkan topraklarında Müslüman varlığının neredeyse sona ermesi demekti.

İgnatiev uzun yıllar İstanbul’da Rus elçisi olarak görev yapmıştı ve Osmanlı bürokratlarını tanıyordu. Rus delegelerinin bu talebi yeni ortaya çıkmış bir düşünce değildi. Daha savaştan önce bir Bulgaristan devletinin kuruluşu ve bu devlet sınırları içindeki Müslümanların tehciri kararlaştırılmıştı. Fakat Rus delegeler elbette ki bu politikalarını açıkça ifade etmiyorlardı. Onlara göre Plevne’de Osman Paşa hariç bütün Osmanlı komutanları Müslümanların bölgeden göçünü kışkırtmıştı. Bu yüzden artık Müslümanların kurulacak Bulgaristan’da yaşaması imkansız hale gelmişti.

Safvet Paşa durumu sadrazam AhmedVefik Paşa’ya bildirdi. Çok geçmeden Rusların bu talebinden İngiltere ve Avusturya-Macaristan hükümeti haberdar edildi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu dışişleri bakanı Kont Andrassy “böyle bir teklifin benzerini bulmak için barbarların dönemine geri gitmek gerekir. Avrupa Türkiye’ye tolerans çağrısı yaptığı bir dönemde, böyle bir teklifin öne sürüldüğünü görmek korkunç birşey” diye tepki gösterdi.

Safvet Paşa ertesi gün bir karşı teklifle müzakere masasına oturdu: “Balkan Dağlarının güneyinde kalan Hıristiyanlarla kuzeyinde kalan Müslümanları değiş tokuş edelim. Mallarını da karşılıklı olarak değiş tokuş edelim.” Safvet Paşa, ilginçtir, 20. yüzyılda defalarca uygulanacak bir modeli, nüfus değişimini öneriyordu. Bu öneri bölgedeki Müslümanların topyekün sürgün edilmesini önlemek için ortaya atılmış bir karşı öneriydi. Bu sefer de Rus delegeleri bu teklifi daha önce imzalanan ateşkes antlaşmasına aykırı olduğu gerekçesiyle reddettiler.

Rusya’nın Balkanlardaki Müslümanları topyekün sürgün etme önerisi İngiltere ve Avusturya-Macaristan’ın bu öneriye karşı çıkması nedeniyle uygulanmadı. Hatta Rus basını daha sonra bu yolda çıkan haberleri yalanladı. Fakat Ayastefanos müzakereleri sürecinde Safvet Paşa’nın raporlarını bizzat okuduğumdan, bu önerinin gerçekten yapılmış olduğunu kendim de teyit edebilirim.

Bu müzakerelerin öncesinde planlanmış bir politika olarak ve sistematik bir şekilde Rus ordusu, yardımcı birlikler, Bulgar vs. gönüllüler Rus ordusunun işgal ettiği bölgelerde Müslümanlara karşı katliamlar yaptılar ve özellikle Müslümanların kaçıp topraklarını terketmesi için korku salacak kanlı cinayetler işlediler. 93 Harbinde yüzbinlerce Türk katledilerek Balkan tarihinin en büyük soykırımı ve etnik temizliği gerçekleştirildi.

3 Mart 1878’te Ayastefanos’ta imzalanan anlaşma Rusya tarafından Osmanlı’ya savaşın yeniden başlayacağı tehdidiyle dikte edilmiş ve bu şekilde imzalanmak zorunda kalmıştır. Hatta bu anlaşma İngiltere tarafından kabul edilmeyip, ön anlaşma olarak adlandırılmış, asıl anlaşma büyük güçlerin tamamının temsiliyle Berlin’de müzakere edilmiş ve 13 Temmuz 1878’de Berlin Antlaşması olarak imzalanmıştır.

3 Mart Bulgaristan Prensliğinin kuruluşunun resmen kabul edildiği bir gün olması hasebiyle Bulgaristan tarafından milli bayram olarak kutlanmaktadır. Fakat Türkler için büyük bir soykırımı anma günüdür.

Dostluk ve iyi komşuluk ilişkilerini konuşurken bunu da dikkate almak gerekir.

Yorumlar (3)
Ersin Bozkurt 1 ay önce
Tebrikler. Güzel bir yazı olmuş.
Muhammed İsmail 1 ay önce
Elinize sağlık hocam!
Bahri ŞENLER 1 ay önce
Balkanlarda bu dönemde olan olayları okullarda daha detaylı anlatabilsek iyi olur.
banner331
24
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 15 Mayıs 2021
İmsak 03:53
Güneş 05:39
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:22
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@