11.07.2021, 18:30

AMERİKAN BOARD HEYETİ

Bord Heyeti ve mümessillerinin misyonerlik mevzuundaki faaliyetleri hakkında:

Genel merkezi Amerika’nın Boston şehrinde ve Türkiye’deki idare merkezi İstanbul’da bulunan “Bord Heyeti” 1876 senesinde Amerikan milyonerleri tarafından inşa ve Bible Havs adı verilen binada “Amerikan Bord Neşriyat Yurdu” adlı şubesiyle birlikte mutasarrıfen bulunmakta ve bu tarihten beri de faaliyeti bilinmektedir.

Bugünkü Bord Şirketi; hepsi Amerikan tebaasından olmak üzere umum vekil ve veznedar William Wolworth Sage umum vekil muavini Barbara Tincan müfettiş ve umum sekreter Alis Reed Bord Neşriyat kısım müdürü Robert Everiy muavini öğretmen Dorothy Blatr Amerikan General Bristol Hastanesi başhekimi Dr. Loren Şheprerd, Üsküdar Kız Koleji Müdürü Helen Morgan ve muavini Robi Birç’ten müteşekkildir. Heyet, toplantılarını ekseriyetle mezkûr handaki salonlarında ve bazen Üsküdar Kız Kolejinde yapmaktadırlar. Bu toplantılara, yine Amerikan tebaasından daha ziyade ecnebi ve Rum Protestanların davet ettikleri Hollanda kilisesi vaizi Volter Wayli dahi katılmaktaydı. Bu heyetin sevk ve idaresindeki müesseseler de;

1-Amerikan han ve bunun arkasındaki diğer bir bina ile altlarındaki mağaza ve dükkânlar,

2-Üsküdar Kız Koleji,

3-Amiral Bristol Amerikan Hastanesi,

4-Alemdar Caddesindeki YMC erkek ve Beyoğlu’ndaki kız lisan ve spor dershaneleri,

5-Mardin’deki Amerikan okuma odası,

6-Gaziantep’teki Amerikan Hastanesi,

7-Talas Erkek Orta Okulu,

8-İzmir Amerikan Kız Koleji,

9-Tarsus Amerikan Koleji,

10-Adana’daki Amerikan Dispanseridir.

Bord Heyeti; bu müesseseler ve buralarda vazifelendirdiği misyonerlerle ayrıca neşriyat kısmının ithal veya burada teksir ettirip piyasaya arz ettiği lügat ve saire ciddi kitaplarla çocuklara mahsus resimli, renkli neşriyat meyanında tabettirdikleri broşürleri sattırmak, dağıtmak ve okutmak suretiyle gayeleri olan propagandayı yaptırmaktır.

Ayrıca; Bord Heyetinin maddi ve manevi himayesinde Amerikan Hanın 13-14 sayılı bürolarında faaliyette bulunan ve evvelki yazımızda bahsi geçen (İngiliz-Amerikan Kitab-ı Mukaddes Şirketi) de İncil’in tamamını veya bazı kısımlarını formalar halinde tap ve teksir ettirerek iyi ücret alan adamları vasıtasıyla Türkiye’nin muhtelif bölgelerinde sattırıp dağıtmaktadırlar.

Bu müesseseler, İstanbul’daki faaliyetlerini daha ziyade Anadolu’dan gelmiş olan Ermeni ve Rum vatandaşlar üzerinde sıklaştırmakta, Yahudi azınlık ile Müslüman Türkler ve Katolikler arasında faaliyet göstermektedirler.

Birinci Cihan Harbi yıllarında bilhassa Ermeni tehciri sırasında Anadolu’ya gönderdikleri misyonerler aracılığıyla bunların üzerinde müessir olmuş ve birer kurtarıcı melek gibi karşılarına çıkarak bilahare gidecekleri yerlere göndermek veya İstanbul’a geldiklerinde iade edilmek üzere, altın müzeyyenat, para ve sair kıymetli eşyalarını toplamış ve bunları İstanbul’a getirip heyetin sermayesine ilâve ve gayeleri uğruna sarf etmiş ve birçok Ermenilere de bu fırsatla nüfuz ederek mezheplerini kabul ettirmişlerdir. O tarihlerde, bilhassa Greyfim adlı bir misyonerin Sivas civarında büyük bir serveti İstanbul’a getirmeye muvaffak olduğu söylenmektedir.

İstiklal Harbi senelerinde de hadiselerin seyrinden faydalanarak Rum azınlığına nüfuza muvaffak olmuşlardır.

Bord Heyetiyle Kitab-ı Mukaddes Şirketi propagandalarını yaparken daha ziyade Ermeni vatandaşlardan faydalanmaktaydılar. Samimi veya menfaat karşılığı bu mezhebi benimseyenler, kendi hemşerileri arasında görüşürlerken, konuştukları kimselere Protestan mısın, Ermeni misin diye sorup cebinden çıkardığı bir kitabı vererek bunu oku ve böyle ol demek suretiyle inançlarını karşılarındakine aşılamaya çalışmakta ve Amerikan Handaki Emanoil ibadethanesine davet etmekteydiler.

İstanbul’daki yerli ve yabancı misyonerler, daha ziyade bu ibadethane ile Gedikpaşa, Aynalı Çeşme Ermeni Protestan kiliselerinde, İsveç ve Hollanda Konsolosluklarındaki mabetlerde toplanıp vaz ve telkinlerde bulunmaktaydılar. Amerika’da özel surette yetiştirilmiş Ermeni aslından Malatyalı misyoner bir rahibenin de yakında İstanbul’a ve Emanoil ibadethanesinin başına getirilerek faaliyetlerini hızlandıracakları da söylenmektedir.

Bord Heyetini teşkil edenlerden müfettiş ve umumi kâtip Alis Reed, heyet içindeki selâhiyeti ve propaganda mevzuundaki faaliyetiyle bilhassa temayüz etmekte olup evvelce bulunduğu Çin’den aşırı faaliyeti dolayısıyla sınır dışı edildiği öğrenilmiştir.

Gaziantep hastanesinin müdürü Amerikan tebaasından Merli Ayzli’nin de 20-30 seneden beri Türkiye’de bu mevzuda muvaffak olduğu, Türk dostu gibi görünerek muhitine nüfuzla ikna edebileceği kimselere ısrarlı telkinler yaptığı ve bu faaliyetlerinin en yakın bir delil olarak hastanesinde çalışan Ermeni bir kadını Protestan yapıp yine hastane memurlarından Reşit Tözün adında biriyle evlendirerek Reşit’in de Protestanlığa çevirdiği, bilahare başhekimle arası açılan adı geçeni himayesine alarak karısı ve çocukları ile İstanbul’a gönderildiği söylenmekte ve Reşit’in hele Bord Heyetinde 750 lira aylıkla veznedar muavini, kızlarının da Üsküdar Kız Kolejinde hasta bakıcı olarak çalıştırdıkları, kızlarının da bu mektepte meccanen okudukları, müstakbel birer misyoner olarak yetişmelerine gayret edildiği anlaşılmaktadır.

Mardin’deki Okuma Odasıyla müdürü Raymond Huvayt’ın bu mevzuda mühim başarılar ettikleri de ilave edilmektedir.

Bütün bu tesis ve faaliyetlerin masrafları, kısman buradaki emlâk gelirleriyle kitap satışlarından elde edilen pek cüzi kârla ve daha ziyade Amerika’daki merkezlerinden Beyoğlu’ndaki iş ve Karaköy’deki Hollanda bankaları vasıtasıyla gelen paralarla karşılaştırılmaktadır.

Dünyanın her tarafında olduğu gibi asırlardan beri Türkiye’de de mevcudiyetleri bilinen ve bir asra yakın zamandan beri de resmen faaliyetleri müşahede ve hissedilmeye başlanmış olan bu misyoner teşkilatının faaliyetini tamamen önlemek, dünya milletleri muvacehedesinde ve laik prensiplerimiz çerçevesinde mümkün olmasa bile bu mevzuda fazla faal olan yabancıların birer bahane ile yurt dışına çıkarılması veya vazifelerinden uzaklaştırılması, dışarıdan geleceklerin de tahdidi gibi tedbirler ittihazının faydalı olabileceği mülahazasını yüksek takdirlerinize ve bu heyetten Üsküdar Amerikan Kız Koleji öğretmeni Dorothy Blatır’ın 17 Mayıs 1956 tarihli, Loren Şphırt’ın 07 Ağustos 1953 tarihli, Amerikan Hastanesinin 28 Kasım 1945 tarihli yazılarda adlarının geçtiği belirlenmiştir. 10 Nisan 1957.

Yorumlar (0)
banner331
12
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 20 Ekim 2021
İmsak 05:49
Güneş 07:14
Öğle 12:54
İkindi 15:53
Akşam 18:24
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Hatayspor 9 19
3. Fenerbahçe 9 19
4. Beşiktaş 9 17
5. Karagümrük 9 17
6. Galatasaray 9 17
7. Alanyaspor 9 17
8. Altay 9 15
9. Konyaspor 9 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 9 11
12. Gaziantep FK 9 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 8 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. İstanbulspor 8 10
12. Denizlispor 9 10
13. Altınordu 9 10
14. Adanaspor 9 9
15. Manisa FK 9 9
16. Boluspor 8 8
17. Bursaspor 8 8
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Arsenal 8 11
13. Aston Villa 8 10
14. Crystal Palace 8 8
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Real Betis 9 15
9. Athletic Bilbao 8 13
10. Valencia 9 12
11. Espanyol 9 12
12. Villarreal 8 11
13. Mallorca 9 11
14. Elche 9 9
15. Celta de Vigo 9 7
16. Cádiz 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 8 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@