27.02.2021, 08:39

BATI VE DOĞU DİLLERİNDE TÜRKÇE

Bugüne kadar hep başka dillerden Türkçe'ye giren kelimelerden bahsedilmiştir ve dilbilimcilerimiz bu yönde araştırmalarını yoğunlaştırmışlardır.Nedense Türkçe'nin başka dillere verdiği kelimeler gözardı edilmiştir.Halbuki Türkçe Çince'den İtalyanca'ya kadar birçok batı ve doğu dillerine kelimeler vermiştir.Bu dillerde Türkçe kelimeleri benimsemiş ve kendilerinin malı saymışlardır.Alman dilbilimci Ord.Prof.Dr.Gerhard Kessler, kend dillerine giren yabancı kelimelerin Alman halkınca tamamen benipsenip kullanıldığını ifade etmiştir.Yine Bulgar dilbilimci Petir Miyatev ''Bulgarcada Türkçe kelimeler çok fazla.Halk bu kelimeleri öyle benimsemiş ki yabancı oldukları hiç belli olmamaktadır ve değiştirilmesi de mümkün görülmemektedir. '' demiştir.

Dilimize başka bir dilden geçip Türkçeleşen bazı kelimelerinde başka dillere geçtiği görülmektedir.Dilbilimcilere göre; uzak yakın birbirleriyle bağlantıları olan ülkelerin dilleri de bu ilişkiden etkilenmektedir.Türkçe başka dillere bir çok yeni söz ve kavramlar veren büyük ve güçlü dildir.

Şimdi sizlereTürkçe'den batı ve doğu dillerine geçmiş bazı örnekler sunmaya çalışacağım. Türkçe'den Almanca'ya geçen kelimelerden bazıları şunlardır;

Ağa -aga-agha, Başlık – bashlhlik, Kulaşı -guiasch, Bey -beg – bei, Han – chan-khan,Yaşmak – jaschmak,Yastık – jastik,Yoğurt – yoghurt, Yurt – jurie,Kımız – kumıs, Çakal – schakal,Pazar – bazar-basar,Gavur – giaur,Kahve – kafee,Gazi – ghasi,Kadı – kadi,Minare – Minaret, Muhtar – muchtar, Ramazan – ramadan,Divan – diwan, Hoca – hodscha.

Türkçe'den İngilizce'ye 15. asırdan itibaren 551 kelime girmiştir.Bunlardan bazıları;

Kayık – caique, Havyar – caviar, Beg armudu – bergamot,Han – khan, Kalpak – calpack, Hanım – khanum, Çakal – jackal, Gavur – giaour, Kaymakam – kaimakam,Vezir – vizier, Bayram – bairam,Deviş – dervish, Hoca – khoca, Çavuş – chiaus.

Türkçe'den İngilizce'ye aynen geçen bazı kelimelerde şunlardır;

Joghurt, baklava, piaz, shiskebab, borek, chorek, pilav, raki, boza, pasha, beglerbeg, bimbashi, eyalet,

Macarlar eski Göktürk yazı sistemine benzer bir alfabe kullanıyorlar.Alfabeyi Türklerden aldıkları ortaya çıkmaktadır.Türkçe'den Macarca'ya aynen geçen kelimelere örnekler ise şöyle;

Diz, göbek, mide, çadır, kazık, kapı, beşik, seki, balta, ağaçcı, giymek, çarık,yüksük, kürkçü,inci, yüzük, ayna, güç,fazilet, erdem, ahlak, zaman, vakit, yaş, öğle, çamur, deniz, tekne, buzağı, dana, inek, koç, keçi, oğlak, damga, dizgin,dingil, tarla, arpa, buğday, sabah,harman,yemiş, meyve, elma, üzüm, kendir, yazmak.

Beşyüz yıldan fazla egemenliğimiz altında olan Balkanlarda zamanın silemeyeceği izler vardır.Örf ve adetler vardır,dil vardır.Kısacası kültürel yönden etkilerimiz vardır.14. Ve 15. yüzyıllarda Balkan İslav dilleri Türkçe'den aldıkları A- U – İ, ile sonlanan kelimelere – ciya – civa gibi ekler koymuşlardır.Misal olarak; kuyumciya, odaya, kapıya, bıçakcıya, yorgancıya, kalaycıya, komsiye, hemşeriye, boranıya,oklagiya gibi.

Bu dillere aynen giren Türkçe kelimeler ise şöyledir;

Beg, konak, kulluk, sokak, çıkmasokak, tezgol(tezgah), badava, kat, yorga, yastuk, duşek, şenluk, yavaşluk, beriçet(bereket), sarma, dolma, güveç, sogan, kasika, tencera, kazan, çorap, kaçak, mintan, yaka, yelek, para, tarla, sevgi, saygı, muavin, tahsildar, idare, kanun bulgur, baluk.

Balkan ülkelerinin herbirine Türkçe'den 5 bin civarında kelime geçmiştir.Balkan ülkeleri,Sovyet hegemonyasına girdiklerinde dillerindeki Türklük izlerini silmek için,Türkçe kelimelerden arındırılmış yeni sözlükler hazırladılar. Fakat bu dillere Türkçe öyle yerleşmişki başarılı olamadılar.Türkçe'den Balkan dillerine giren kelimelerin araştırmasını biz değil İslav filozof ve dilciler yapmışlardır. Bunlardan ikisi, F.Miklosic ve Abdullah Skajic'tir.

Türkçe,Irak'ta Selçuklular zamanında etkisini göstermiş Osmanlılar zamanında yayılmıştır.Anadili Arapça olan halkın diline tamamen yerleşmiştir. Mesela Musu'da bazı semtlerin adı Yenikapı, Topkapı, Saraçhane'dir.

Aynen geçen kelimeler ise; teneke, çadır, etek, beyrek(bayrak), berdağ(bardak), zengin, kalabalığ, cızma, kuzi, tamga, paşa, çakuç, hawli, cam, çay, ağa, balta, fırça, şiş, kundura, şişe, döşek, sağlam, kayış,gimrik(gümrük), takım, üti,dir.

Ural – Altay dil grubuna mensup Türkler ve Moğollar,Orta Asya'da aynı coğrafi bölgede yaşadıklarından birbirleriyle bir çok kelime alışverişi yapmışlardır.

Türkçe'den Moğolca'ya geçen kelimelere birkaç misal şöyle;

Tengiz- cinggiz, Pars -bars, kaplan – kablan, kaçir – katır, cıl – yıl, sirge – sirke, tegirmet – değirmen, al, kara, çöl.

Dünyada hiç bir dil saf değildir ve bütün diller birbirlerinden kelime alıp vermişlerdir.Türkçe'de batı dillerinden,Çince'den,Farsça'dan,Moğolca'dan,Arapça'dan kelime almıştır. Bunlardan bazıları zamanla milletimiz tarafından dilimizin kuralları içinde kabul edilmiş,bazıları ise benimsenmeyerek geldikleri yerlere gitmişlerdir.

Son olarak şunu söyleyebiliriz; Türkçemize sahip çıkalım. Türkçe'mize sahip çıkmayıp tanınmaz hale getirirsek, dünyada mevcudiyeti ile övüneceğimiz izlerimizde unutulur gider.

Yorumlar (0)
banner331
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 04:41
Güneş 06:14
Öğle 13:09
İkindi 16:53
Akşam 19:53
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@