11.10.2021, 00:07

Bilim Adamı ve Objektiflik: Yunus Emre’den İlhamla.

Yunus Emre’nin aklımda kalan güzel bir dörtlüğü var:

Ariflerden nişan budur,

Her gönülde hâzır ola,

Kendüyi teslim eyleye,

Sözde kıylü kaal olmaya.

Bunu günümüz şartlarına yorumlayarak Yunus Emre’ye göre bilim insanının sahip olması gereken vasıflar şunlardır diyebiliriz:

  1. Herkes (seven-sevmeyen herkes) ona itibar eder (sözüne güvenir).
  2. Bilimine (uzmanlığına) tam sadakatle bağlıdır, hayatını ilmine vakfetmiştir.
  3. Dedikodu yapmaz, yani onu bunu çekiştirmez, uzmanlığı hakkında konuşur. 

Literatürde ojektiflik (nesellik) yani tarafsız olma, incelediği konuya mesafeli bakma ve duygusallığa kapılmama durumu çok tartışılmış ve mutlak bir objektifliğin olamayacağına karar verilmiştir. Doğrudur. Çünkü inceleme konusu seçmek bile sübjektif (öznel) bir karardır ve işe başlamadan objektiflik bitmiş demektir.

Günümüzde bazı sosyal bilimciler objektifliğin bu sınırlılığını gerekçe göstererek veya arkasına sığınarak çalışmalarını bütünüyle sübjektif bir nokta-i nazardan yapabileceklerini düşünürler veya dillerinde objektiflik olsa da fiilen sübjektif davranırlar.

Bazıları da işi abartır ve bir futbol fanatikliğine çevirirler işi. Futbol fanatikliği derken fanatikliğiyle meşhur Trabzonspor taraftarlarının rakip takımın bir oyuncusunun sahadaki klas bir hareketini alkışladığını da sıklıkla duymuşumdur. Yani futbol fanatikliği bile sınırsız bir sübjektiflik örneği olmak zorunda değildir.

Peki, bir sosyal bilimci TS taraftarının bile olamadığı derecede fanatikleşerek bir tarafı övüp (yüceltip, göklere çıkarıp) öbür tarafı yeriyorsa (şeytanlaştırıyor, yerin dibine batırıyorsa) bunu neden yapar?

Bu sorunun cevabı iki şekilde olabilir:

  1. Gerçekten bir taraf berbat, öteki mükemmeldir (ki bu çok nadir olabilecek bir durum)
  2. Sosyal bilimci bu tarafgirliği bilerek / kasıtlı olarak yapmaktadır.

Bu seçenekler arasında a şıkkı çok nadir durumlara işaret ettiğinden onu bir kenara bırakalım ve b şıkkına odaklanalım. Bir bilim insanı neden fanatik gibi taraf tutar?

Siyasi görüşü, mensup olduğu sosyal çevre ve grubun etkisi/baskısı, ülkedeki rejimin baskıcı olması gibi nedenlerle zorunluluk, tehdit, şantaj, şahsi menfaatinin olması.

Bu gerekçeler arasında zannımca en yaygınolanı “şahsi menfaat” gerekçesidir. Bilim insanının ilminin gereği olanı, tespit ettiği durumu ve samimi görüşünü değil de şahsi çıkar sağlamak için farklı bir şeyi söylemesi/savunması. 

Bu şahsi menfaat ne olabilir peki? Kendisinin, eşinin veya çocuklarının işe girmesi/kadro alması olabilir. Kendisine maddi kâr ve toplumsal prestij ve güç kazandıracak makamlara geçebilme olabilir. Siyasete veya başka alanlara geçme, daha prestijli görevlere yükselme olabilir. Doğrudan veya dolaylı bir ekonomik imtiyaz olabilir. Veya mevcut durumunu devam ettirmek gibi başka birçok gerekçe olabilir.

Ama o kişiden bir şey olamaz.

Yunus Emre’nin tarif ettiği kendini bilimine teslim eylemiş, dost/düşman herkesin bilimine güvendiği birisi olamaz.

Hayatını bilime vakfetmiş insanların sayısının artması diliyorum vebu vesileyle gençlereTürk edebiyatının klasik eserlerinden biri olan Yunus Emre Divanı’nı okumalarını tavsiye ediyorum.

Muhakkak ki gençlerimizin Yunus Emre’den alacakları bir şeyler vardır.

Yorumlar (0)
banner331
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Ekim 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:12
Öğle 12:54
İkindi 15:56
Akşam 18:27
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Fenerbahçe 9 19
3. Beşiktaş 9 17
4. Karagümrük 9 17
5. Galatasaray 9 17
6. Hatayspor 8 16
7. Altay 9 15
8. Konyaspor 9 14
9. Alanyaspor 8 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 8 11
12. Gaziantep FK 8 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 7 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. Denizlispor 9 10
12. Altınordu 9 10
13. Adanaspor 9 9
14. Manisa FK 9 9
15. Boluspor 8 8
16. Bursaspor 8 8
17. İstanbulspor 7 7
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Aston Villa 8 10
13. Arsenal 7 10
14. Crystal Palace 7 7
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Athletic Bilbao 8 13
9. Valencia 9 12
10. Real Betis 8 12
11. Villarreal 8 11
12. Mallorca 9 11
13. Espanyol 8 9
14. Elche 9 9
15. Cádiz 8 7
16. Celta de Vigo 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 7 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@