16.01.2021, 08:11

Bulgaristan’da bir Türk Alevi Köyünün 19 Ocak 1985 Direnişi

Alvanlar (Yablanovo);Bulgaristan’ın Kazan (Kotel) ilçesine bağlı bir Alevi Türk köyüdür.

Komünist Bulgaristan rejimi 23/24 Aralık 1984 gecesi Kırcaali-Hasköy bölgesinde başlattığı zorla isim değiştirme politikasını, 1985 Ocak’ında Bulgaristan’ın kuzeyinde uygulamaya koydu. Balkan Dağları üzerinde bulunan Gerlovo bölgesindeki Türk köylerine gelen Komünist Parti kuvvetleri, 17, 18 ve 19 Ocak günlerinde ciddi bir direnişle karşılaştılar. Bu direnişin sembolü Alvanlar Köyü oldu.

Tarihçi Hasan Demirhan bu direnişin kahramanlarıyla bizzat görüşerek bir sözlü tarih çalışması yaptı. Komünist Parti’nin Türklere karşı uyguladığı bu politikada takip ettiği stratejiyi ve Türklerin hangi dinamiklerle harekete geçtiklerini ele aldı. Çalışmada benim ilginç bulduğum noktalardan biri, Komünist Parti’nin Türkler arasındaki Alevi-Sünni ayrımından, yani kültürel sınırlardan ustalıkla yararlanmaya çalışmasıdır. Önce halk arasında “- sadece Alevilerinisimleri değiştirilecek” diye bir söylenti yayılmış. Hatta Komünist Parti yetkilileri Sünni Türklerin yaşadığı Hamzalar Köyü muhtarını çağırarak ona “-yalnızca Alevilerin isimleri değiştirilecek” demişler.

Bu şekilde belli ki Kırcaali bölgesinde Türk köylerinin bir araya gelerek ortaya koydukları 24 Aralık direnişine benzer bir direnişin önünü kesmek istiyorlardı.

Fakat Sünni ve Alevi Türk köyleri Komünist Parti yetkililerinin bu basit hamlesinin etkisinde kalmadan birlikte direnmeye başladılar.

Bu direnişin en kritik anı 19 Ocak 1985’te Alvanlar köyünde gerçekleşti. 17 Ocak günü Alvanlar halkı muhtarlık binasına Türk bayrağı asarak direnişe geçti. Köyün dini lideri Dede Hasan Molla köy meydanında toplanan halka “saf Türk olduklarını”, Bulgar makamlarının iddialarının yalan olduğunu söyleyerek onları direnişe davet eden bir konuşma yaptı.

Türkler, kadın çocuk yaşlı demeden hep birlikte, 18 Ocak’ta köye ulaşan Komünist Parti konvoyunun önünü kestiler. Halkın direnişi karşısında Komünist Parti yetkilileri geri çekilmek zorunda kaldılar.

Fakat 19 Ocak günü Komünist Parti yetkilileri İslimye (Sliven) zırhlı birliğinin desteğiyle yeniden yola çıktılar. Sabaha karşı Hamzalar (Filaretovo) ve Küçükler (Malko Selo) köylerinden geçerek saat 6.00 civarında Alvanlar köyüne ulaştılar.  Köy meydanında toplanan halk Tanklar ve milisler tarafından kuşatıldı. Hakaret, dayak, işkence, tutuklamalar...

Tutuklananlar İslimye’de hapishanede ağır işkenceye maruz kaldılar. Ardından Tuna nehri üzerinde bulunan Belene adasına (Belene Kampı) gönderildiler.

17-19 Ocak tarihleri arasında tankların insanları çiğneyerek geçmesi ve tutuklamalar, Türklerin direnişini kırmaya yetmemişti. Ancak silah zoruyla Türkçe isimler Bulgarcalaştırılabildi. Yaşanan bu zulümler dünya kamuoyuna ancak Şubat sonu Mart başı çıkan bir haberle duyurulabildi (Ayrıntılar için Hasan Demirhan'ın makalesine bkz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/835479).

Beş yıl süren zulüm nihayet Komünist rejimin 1990’da yıkılmasıyla sona erdi. Türklere isimlerini geri alma hakkı verildi.

19 Ocak günü; yaşanan bu büyük zulmü ve kahramanca direnişi anma günü haline geldi. Alvanlar ve Hamzalar köylerinde yaşayan Türkler;o günü hatırlamak için bir anıt-çeşme yaptılar. Yaşadıkları zulmü unutturmamak adına her yıl bu anıtın önünde anma etkinlikleri düzenliyorlar.

Alvanlar direnişinden tüm Türk dünyasının çıkaracağı dersler var. Türk kimliğiher türlü mezhepsel aidiyetin üzerinde bütünleştirici bir kimliktir diyor Alvanlar. Onu korumak sözkonusu olduğunda Türkler arasında bölgesel ve mezhepsel sınırların önemi yoktur diyor Hamzalar.

19 Ocak Bulgaristan Türklerinin Alvanlar Direnişini Anma Günü bizim de hatırlamamız gereken bir gün.

“Suyun öbür yakası”, “suyun beri yakası” gibi yorumlar yaparak Türkiye içinde kültürel sınırlar yaratma veya derinleştirme peşinde koşan ve bundan siyasi prim yapmayaçalışan kifayetsizler var.

Özellikle onların 19 Ocak direnişinden alacakları çok dersler var.

Yorumlar (0)
banner331
6
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 01 Mart 2021
İmsak 06:07
Güneş 07:32
Öğle 13:21
İkindi 16:28
Akşam 19:01
Yatsı 20:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 23 24
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@