06.02.2021, 08:02

COVİD-19 PANDEMİSİ DÖNEMİNDE GIDA GÜVENLİĞİ VE GIDA GÜVENCESİNİN SÜRDÜRÜLMESİNDE UV-C UYGULAMALARI

Degerli Hocam Prof.Dr.Nevzat Artık Hocamla birlikte hazırladığımız yurddışı yayınlarında çok ilgi gören araştırmamızı sizlerlede paylaşıyorum.

İnsanoğlunun en temel ve önemli ihtiyacı doğru beslenme ile yaşamını sürdürmesidir. İşte bunu sağlamada tarımsal üretim ve gıdalar stratejik önem taşımaktadır. Gıda arzının yeterli düzeyde sağlanabilmesi, güvenli gıda üretilmesi, üretilen gıdanın eşit bir şekilde paylaşılabilmesi gibi birçok faktör gıda güvenliği ve güvencesi ile ilgilidir. Gıda endüstrisinde; gıda muhafazasının sağlanması amacıyla farklı teknolojik uygulamalar kullanılmaktadır. Bu anlamda pastörizasyon, sterilizasyon, ısı enerjisiyle kurutma gibi ısıl yöntemler sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemler etkili ve düşük maliyetli olmasının yanında gıda kalitesi üzerinde olumsuz etkileri de bulunabilmektedir. Özellikle ısıya duyarlı bileşenleri içeren gıda maddelerinde bu işlemler istenmeyen bileşiklerin ortaya çıkmasına ve besin değeri yüksek bileşenlerin yok olmasına yol açmaktadır. Isıl yöntemlerin ürün üzerindeki negatif etkileri üreticilerin bu yöntemleri kullanmaktan kaçınmalarına yol açmaktadır. Bunun sonucunda gıda güvenliğini ve gıda güvencesinde insan sağlığını etkileyen zehirlenme ve salgın gibi durumlar ortaya çıkmaktadır (Gabriel, 2015). Bu amaçla; ultraviyole ışık, elektrik alanı, manyetik alan, ultrason, ozon ve hidrostatik basınç gibi ısıl olmayan teknolojiler üzerinde çalışılmakta ve gıda ürünlerinde uygulamaya yönelik araştırmalar yapılmaktadır. Tüketicilerinin güvenli gıda ürünlerine olan talebinin artması ile söz konusu ürünlerin besin değerini korumak için muhafaza yöntemlerinin yenilenmesini ve geliştirilen teknolojilerin endüstriye adapte edilmesini teşvik etmektedir. Gıda muhafazası ve mikrobiyalinaktivasyon amacıyla kullanılan ısıl olmayan teknolojilerden birisi de ultraviyole (UV) ışık uygulamasıdır. Son yıllarda, ultraviyole ışık uygulamasının gıda endüstrisinde kullanılması olanakları üzerinde ve geliştirilen yöntemlerin iyileştirilmesi amacıyla birçok bilimsel çalışma yapılmıştır (Bhat ve Karim 2009, Choi ve Nielsen 2005, Cuvelier ve Berset 2005, Limbo ve ark., 2010).

MORÖTESİ (UV) IŞINIMIN ÖZELLİKLERİ

Dalga boyları 3×10-3 nm olan gama ışınları ile başlayıp 3×1013 nm olan radio dalgalarına kadar giden yelpaze içinde X-ışınları (≤100 nm) ile görünür ışık (>400 nm) arasında yer almaktadır (Şekil 1). Yelpazede X-ışınlarından morötesine geçiş ile birlikte ışınlar iyonlayıcı olmaktan çıkıp elektronlarıın enerjisini daha yükseğe atlatan forma dönüşmektedir. UV yelpazesi genellikle dört bölgeye ayrılmaktadır. Vakum (VUV) <200 nm, UVC (200-280 nm), UVB (280-315 nm) ve UVA (315-400 nm) (Cutler ve Zimmerman, 2011). UVB insan derisinin güneş yanığı tepkisini vermesine ve D-vitaminin sentezlenmesine sebep olan aralık iken UVC’nin mikroorganizmalar üstündeki etkisinden dolayı mikroorganizma öldürücü aralık olarak bilinmektedir (Jagger, 1967).

UVC ışınları, doymamış organik bileşikler tarafından absorb edilmesi sebebiyle önem taşımaktadır. Bu bileşikler hidrojen atomu ile tam doymamıştır veya eşlenik bağlardan oluşurlar. Eşlenik bağlardaki elektronların UV ışınım fotonlarına maruz kalmaları durumunda enerjileri sıçramakta yapısal kararsızlığa ve değişiklik oluşmasına sebep olmaktadır (Jagger, 1967). Eşlenik bağlı organik bileşikler arasında azot içeren halka yapılar da bulunmaktadır; ki bunlar hücre üremesi ve metabolizması için önem taşıyan bileşiklerdir (Kowalski, 2009).

Şekil 1. UVC ışın yelpazesi

Gıda sektöründe; gıda yüzeylerinin dezenfekte edilmesi, üretim yapılan yüzeylerin, konveyör bantların dezenfekte edilmesi, gıda ambalajlarının dezenfekte edilmesi, üretim, depolama ve laboratuvarların ortam havalarının ve yüzeylerinin dezenfekte edilmesinde UV-C uygulamaları güvenli bir şekilde kullanılmaktadır. Bu sistemin en önemli avantajı herhangi bir kimyasal kullanmadan yüzeylerde bulunan virüs, bakteri, maya ve mantar gibi organizmaları kısa sürelerde dezenfekte edebilme yeteneğidir.

Covid-19 döneminde hijyen daha da önem kazanmıştır. Pandemide önemli olan “alfacoronavirüs”, “betacoronavirüs”, “gamacoronavirüs” ve “deltacoronavirüs” olmak üzere coronavirüsün dört farklı cinsi vardır. Alfa ve beta coronavirüs insanları enfekte edebilirken, gama ve delta coronavirüs sadece hayvanları enfekte edebilmektedir. Yirmi yıldan kısa bir süre öncesine kadar coronavirüs, insanlarda hafif derecede hastalığa neden olan bir virüs olarak değerlendirildiği için aslında araştırmaların çok da odak noktası olmamıştır. Ancak 2003 yılına kadar Çin’deki SARS salgınının arkasındaki patojenin bir coronavirüs olarak belirlendiği anda durum değişmiştir (Artık,2020).Söz konusu bu sistem meyve ve sebzelerin raf ömrünün uzatılmasında ve gıda güvenliğinin sağlanmasında kullanılabilecek ısıl olmayan alternatif bir ve güvenli bir hijyen sağlama teknolojisidir. Dolayısıyla bu sistem gıdalarda bulunan mikroorganizmalar üzerindeki germisidal etkisinin yanı sıra, hermetik etkisi sayesinde ürünlerin gıdaların kalitesi ve raf ömrü üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır.

Genel olarak, ultraviyole ışık teknolojisi aşırı olmayan dozlarda uygulanırsa gıdalar üzerinde olumsuz etkiye sebep olmamaktadır. Fakat, gıda maddesi uzun süre utraviyole ışığa maruz bırakıldığında istenmeyen değişiklikler meydana gelebilmektedir (Koutchma ve ark 2009, Krishnamurthy ve ark 2008). UV ışık uygulama ekipmanlarında yapılacak değişiklikler ve modifikasyonlar, daha kısa sürede istenen inaktivasyon seviyesine ulaşılabilecek proses koşullarının oluşturulmasına katkı sağlayabilmektedir (Das, 2020, ).

UV-C ışık uygun dozlarda kullanıldığında, meyve ve sebzelerin raf ömrünün uzatılmasında ve gıda güvenilirliğinin sağlanmasında kullanılabilecek ısıl olmayan alternatif bir teknolojidir (Kowalski ve ark 2020). UV-C ışığın gıdalarda bulunan mikroorganizmalar üzerindeki germisidal etkisinin yanı sıra, hormetik etkisi sayesinde ürünlerin savunma mekanizmasını aktifleştirerek gıdaların kalitesi ve raf ömrü üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. UV-C ışığın germisidal ve hormetik etkisi ile ilgili birçok bilimsel araştırma yapılmakta, ancak UV-C ışık teknolojisinin endüstriyel anlamda yaygınlaşması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Sonuç olarak, Covid-19 krizi gıda güvenliği ve gıda güvencesini ciddi anlamda tehdit etmektedir. Dolayısıyla milyonlarca insanlara sağlık ve doğru beslenmenin kesintisiz bir şekilde verilebilmesi için gıdalara UV-C uygulamaları önemli düzeyde katkı sağlayacaktır.

KAYNAKLAR

Artes-Hernandez, F., Martinez- Hernandez, G.B., Aguayo, E., Gomez, P.A., Artes, F. (2017). Fresh-cutfruitandvegetables: Emergingeco-friendlytechniquesforsanitationandpreservingsafety. Postharvest Handling, 7-45.

Artık,N.,2020.Pandemi(Covid-19) sonrası gıda üretimi artırılmalı,gıda kayıp ve israfı önlenmelidir.Adli Bilimler Dergisi.19 (3):26-33.

Bhat, R. ve Karim, A.A. (2009). Ultravioletirradiationimproves gel strength of fishgelatin. FoodChemistry, 113, 1160–1164.


Choi, L.H. ve Nielsen, S.S. (2005). Theeffects of thermalandnon-thermalprocessingmethods on appleciderqualityandconsumeracceptability, Journal of FoodQuality, 28, 13–29.


Cutler TD, Zimmerman JJ (2011) Ultravioletirradiationandthemechanismsunderlyingitsinactivation of infectiousagents. AnimalHealthResearchReviews12(1): 15–23.


Cuvelier, M. ve Berset, C. (2005). Phenoliccompoundsandplantextractsprotect paprika against UV-induceddiscoloration. International JournalFoodScienceandTechnology, 40, 67–73.


Das, U.N. (2020). Can BioactiveLipidsInactivateCoronavirus (COVID-19)? Arch. Med. Res.


Gabriel, A. (2015). Combinations of selectedphysicalandchemicalhurdlestoinactivateEscherichiacoliO157:H7 in appleandorangejuices, Food Control, 50, 722–728.


Gündüz, G.T., Juneja, V.K., Pazır, F. (2015). Application of Ultraviolet-C light on orangesfortheinactivation of postharvestwoundpathogens. Food Control, 57, 9-13.

Jagger J (1967). IntroductiontoResearch in UltravioletPhotobiology. EnglewoodCliffs, NJ: Prentice-Hall, Inc.


Koutchma, T., Forney, L.J. ve Moraru, C.I. (2009). UltravioletLight in FoodTechnology: Principlesand Applications, CRC Press, New York, 1-31, 69-101, 102-125.

Kowalski W (2009). UltravioletGermicidalIrradiationHandbook: UVGI forAirandSurfaceDisinfection. New York: Springer.


Kowalski, W, Walsh, TJ, Petraitis, V (2020) 2020 COVID-19 CoronavirusUltravioletSusceptibility Technical Report. DOI: 10.13140/RG.2.2.22803.22566


 

Krishnamurthy, K., Irudayaraj J., Yang, W. ve Demirci, A. (2008). UV Pasteurization of FoodMaterials, FoodProcessing Operations Modeling Design and Analysis, Ed., Irudayaraj J., ve Jun, S., CRC Press, New York, 281–302.

Limbo, S., Torri, L., Sinelli, N., Franzetti, L. ve Casiraghi, E. (2010). Evaluation andpredictivemodeling of shelf life of mincedbeefstored in high-oxygenmodifiedatmospherepackaging at differenttemperatures, MeatScience, 84, 129–136.

Valero, A., Begum, M., Leong, S.L., Hocking, A.D., Ramos, A.J., Sanchis, V., Marin, S. (2007). Effect of germicidal UV-C light on fungiisolatedfromgrapesandraisins. Letters in AppliedMicrobiology, ISSN 0266-8254.

FOOD SECURITY AND UV-C APPLICATIONS IN MAINTAINING FOOD SAFETY DURING COVID-19 PANDEMIC

KÜÇÜKERSAN Mehmet Kemal*   ARTIK Nevzat**
*Ankara University Faculty of Veterinary Medicine Department of Animal Nutrition and Nutritional Diseases, Ankara / Turkey

Artes-Hernandez, F., Martinez- Hernandez, G.B., Aguayo, E., Gomez, P.A., Artes, F. (2017). Fresh-cutfruitandvegetables: Emergingeco-friendlytechniquesforsanitationandpreservingsafety. Postharvest Handling, 7-45.

Artık,N.,2020.Pandemi(Covid-19) sonrası gıda üretimi artırılmalı,gıda kayıp ve israfı önlenmelidir. Adli Bilimler Dergisi.19 (3):26-33.

Bhat, R. ve Karim, A.A. (2009). Ultravioletirradiationimproves gel strength of fishgelatin. FoodChemistry, 113, 1160–1164.


Choi, L.H. ve Nielsen, S.S. (2005). Theeffects of thermalandnon-thermalprocessingmethods on appleciderqualityandconsumeracceptability, Journal of FoodQuality, 28, 13–29.


Cutler TD, Zimmerman JJ (2011) Ultravioletirradiationandthemechanismsunderlyingitsinactivation of infectiousagents. AnimalHealthResearchReviews12(1): 15–23.


Cuvelier, M. ve Berset, C. (2005). Phenoliccompoundsandplantextractsprotect paprika against UV-induceddiscoloration. International JournalFoodScienceandTechnology, 40, 67–73.


Das, U.N. (2020). Can BioactiveLipidsInactivateCoronavirus (COVID-19)? Arch. Med. Res.


Gabriel, A. (2015). Combinations of selectedphysicalandchemicalhurdlestoinactivateEscherichiacoliO157:H7 in appleandorangejuices, Food Control, 50, 722–728.


Gündüz, G.T., Juneja, V.K., Pazır, F. (2015). Application of Ultraviolet-C light on orangesfortheinactivation of postharvestwoundpathogens. Food Control, 57, 9-13.

Jagger J (1967). IntroductiontoResearch in UltravioletPhotobiology. EnglewoodCliffs, NJ: Prentice-Hall, Inc.


Koutchma, T., Forney, L.J. ve Moraru, C.I. (2009). UltravioletLight in FoodTechnology: Principlesand Applications, CRC Press, New York, 1-31, 69-101, 102-125.

Kowalski W (2009). UltravioletGermicidalIrradiationHandbook: UVGI forAirandSurfaceDisinfection. New York: Springer.


Kowalski, W, Walsh, TJ, Petraitis, V (2020) 2020 COVID-19 CoronavirusUltravioletSusceptibility Technical Report. DOI: 10.13140/RG.2.2.22803.22566


 

Krishnamurthy, K., Irudayaraj J., Yang, W. ve Demirci, A. (2008). UV Pasteurization of FoodMaterials, FoodProcessing Operations Modeling Design and Analysis, Ed., Irudayaraj J., ve Jun, S., CRC Press, New York, 281–302.

Limbo, S., Torri, L., Sinelli, N., Franzetti, L. ve Casiraghi, E. (2010). Evaluation andpredictivemodeling of shelf life of mincedbeefstored in high-oxygenmodifiedatmospherepackaging at differenttemperatures, MeatScience, 84, 129–136.

Valero, A., Begum, M., Leong, S.L., Hocking, A.D., Ramos, A.J., Sanchis, V., Marin, S. (2007). Effect of germicidal UV-C light on fungiisolatedfromgrapesandraisins. Letters in AppliedMicrobiology, ISSN 0266-8254.

Yorumlar (0)
banner331
26
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 07 Mayıs 2021
İmsak 04:06
Güneş 05:48
Öğle 13:06
İkindi 16:58
Akşam 20:13
Yatsı 21:48
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@