25.07.2021, 21:07

Doların Yükselmesi Krize Yol Açar mı?

Dünyada siyasi makroekonomik gelişmeler ki bunlar bazen ticaret savaşları, bazen ABD merkez bankasının karışıksız dolar basması ve faiz artırması, dünyadaki kredi mevduatlarının daralması, savaş, göç, petrol fiyatlaması veya gelecek beklentileri gibi etmenler, dünyadaki diğerülkelerde döviz fiyatını olumsuz etkiler.

Ticaret savaşları, dünyada en çok kullanılan sanayi ürünlerinin dış ticaretini kısıtlamak ve güç dengelerini oluşturan ABD, Çin, Kanada, Rusya gibi ülkelerin birbirlerini zayıflatmak için siyasi nedenlerle alınan kararların sonucu olarak gelişir. Ekonomik gelişim ön planda değildir, siyasi askeri üstünlük ön plandadır. Sırf bu nedenle diğer ülkelerdeki döviz fiyatı artabilir.

Örneğin; ABD‘nin Kanada ve Meksika’ dan çok ucuz çelik ve alüminyum alması, kendi ülkesindeki çelik sanayisinin küçülmesine, istihdam daralmasına ve savunma sanayisinin dışa bağımlı olmasına neden oldu. Ayrıca Çin’ in ucuz işgücünü kullanarak fairtrade dediğimiz adil üretim etiğini yok sayması, ABD’nin en güvendiği patentleri( applevs ) taklit etmesi ve ABD ye ucuza mal satarak döviz kazanması da ABD’nin sert önlemler almasına neden oldu. Bu kendi aralarındaki gümrük ticaret savaşları diğer ülkelerdeki döviz dengesinin bozulmasına neden oldu ve olmakta.

Savaş, göç, savaş beklentisi de güçlü bir siyasi dolar dalgalanması nedenidir. Aşırı artan tedbirler ve askeri harcamalar dünyadaki dış ticaret dengesini bozabilir, diğer ülkelerdeki döviz fiyatını siyasi nedenle artırabilir.

Ülkelerin birbiri üzerinde kurmaya çalıştığı baskı da bilindiği üzere döviz fiyatını siyasi nedenlerle bilinçli olarak artırır. S400 krizi ve hakkımız olan F35 lerin teslim edilmemesi ve bu tarihlerde yükselen dolar/tl de bunun en iyi örneklerinden biridir.

Bu yukarıda saydıklarımın tümü, dünyadaki ülkelerin döviz fiyatlarının siyasi nedenlerle yükselmesine neden oluyor.

Fakat eğer ülkenin bütçe dengesi, kapasite kullanımı, sanayi verimliliği, cari açık dengesi, istihdam ve talep dengesi güçlü ise, dolar bu dünyadaki siyasi nedenle artan döviz artışından etkilenmez veya az etkilenir.

Dünyada bu tür makroekonomik bozulmalar baş gösterip ülke içindeki dolar arttığında, merkez bankamız rezervinde tuttuğu dolarları piyasaya satarak ülke içindeki doların miktarını artırır. Miktarı artan şeyin fiyatı düşeceği için doların yükselmesi önlenir.

Peki bu iyi bir şey mi? Her zaman değil!

Çünkü doların aşırı düşmesine neden olmak, ithal edilen malların fiyatını düşüreceği için bu sefer de ülkenin cari açığı artar. Cari açıkların finansmanı da bilindiği üzere dış borçla olur.

Bu da kamu bütçe borç dengesine yük ve akabinde yurt içi ekonomik dengelerin bozulması ile sonuçlanabilir.

Evet doğru duydunuz! Doların aşırı düşük olması da, aşırı yüksek olması gibi olumsuz ekonomik sonuçlara neden oluyor.

Ayrıca ucuza ithal edilen hammadde, yarı mamül, ara malı, yatırım malları da ülke içinde bazı mal ve hizmetlerin fiyatında rekabeti bozacak şekilde ucuzlamaya neden olabilir. Ülke içindeki ticari rekabet koşulları, arz talep dengesi açısından yetersiz güçte ise ülke içi tüketim huzuru da bozulabilir.

Sonuç olarak hayatın her alanında geçerli olan denge mekanizması, dolar tl dengesi için de geçerlidir.

Makbul olan, doların ne aşırı düşük ne de aşırı yüksek olması ve uzun süre volatil dediğimiz aşırı dalgalanmadan uzak kalabilmesidir.

Denge mekanizmasına bir değişik örnek de gündemden verelim;

Bayram sebebiyle seyahat eden, tatil yapan, kurban kesen, kesmek için akrabalarına memleketine giden ve para harcayan insanlarımız yurt içi ekonomik canlılığımıza büyük katkıda bulunuyorlar.

Fakat bu canlılığı sağlarken salgın tedbirlerinden uzaklaşmak, yine vaka artışları ile sonuçlanabilir. Bu da sağlık hizmetlerinde aşırı maddi yüke ve toplumsal salgın riskiyle tekrar karşılaşmamıza neden olabilir. Akabinde yaşanabilecek kapanma vs gibi tedbirlerin ekonomiye olan zararı malum.

Bu sebeple bayramdan, harcamaya, tatilden, akraba ziyaretine, dolar kurundan,global siyasi kararlara kadar her şeyin dengede kalması gerekmektedir.

Aksi takdirde yapılan her güzel şey bile, fark etmeden olumsuz sonuçlara neden olabilir.

Sağlıkla kalın…

Yorumlar (0)
banner331
23
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 27 Eylül 2021
İmsak 05:25
Güneş 06:49
Öğle 13:00
İkindi 16:21
Akşam 19:01
Yatsı 20:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 7 16
2. Altay 7 15
3. Beşiktaş 7 14
4. Trabzonspor 6 14
5. Hatayspor 7 13
6. Konyaspor 6 12
7. Alanyaspor 6 12
8. Kayserispor 7 11
9. Karagümrük 7 11
10. Galatasaray 7 11
11. Sivasspor 7 9
12. Adana Demirspor 7 9
13. Antalyaspor 7 8
14. Gaziantep FK 7 8
15. Başakşehir 7 6
16. Malatyaspor 7 6
17. Kasımpaşa 6 5
18. Göztepe 7 5
19. Giresunspor 7 2
20. Rizespor 7 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 7 19
2. Ankaragücü 7 15
3. Erzurumspor 7 15
4. Eyüpspor 7 13
5. Bandırmaspor 7 12
6. Tuzlaspor 6 11
7. Kocaelispor 6 10
8. Manisa FK 7 9
9. Menemenspor 7 8
10. Gençlerbirliği 7 8
11. Boluspor 6 7
12. Samsunspor 5 7
13. İstanbulspor 6 7
14. Altınordu 7 7
15. Adanaspor 7 6
16. Denizlispor 6 6
17. Balıkesirspor 6 6
18. Bursaspor 7 5
19. Ankara Keçiörengücü 6 4
Takımlar O P
1. Liverpool 6 14
2. Man City 6 13
3. Chelsea 6 13
4. M. United 6 13
5. Everton 6 13
6. Brighton 5 12
7. West Ham 6 11
8. Aston Villa 6 10
9. Brentford 6 9
10. Arsenal 6 9
11. Tottenham 6 9
12. Watford 6 7
13. Leicester City 6 7
14. Wolverhampton 6 6
15. Crystal Palace 5 5
16. Southampton 6 4
17. Newcastle 6 3
18. Leeds United 6 3
19. Burnley 6 2
20. Norwich City 6 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 7 17
2. Real Sociedad 7 16
3. Sevilla 6 14
4. Atletico Madrid 7 14
5. Rayo Vallecano 7 13
6. Barcelona 6 12
7. Real Betis 7 12
8. Valencia 7 11
9. Osasuna 7 11
10. Athletic Bilbao 7 10
11. Villarreal 6 8
12. Mallorca 7 8
13. Espanyol 7 6
14. Cádiz 7 6
15. Elche 7 6
16. Celta de Vigo 6 4
17. Levante 7 4
18. Granada 6 3
19. Deportivo Alaves 6 3
20. Getafe 7 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@