10.01.2022, 22:51

DÜNYA YENİDEN KARIŞIYOR, ÜLKELER YENİ DÜNYA DENGESİNDE GÜÇ SAHİBİ OLMAK İÇİN YARIŞIYOR

Dünya gündemine uluslararası ilişkiler penceresinden baktığımızda dünya yeniden karışıyor sonucu ile karşılaşıyoruz. Rusya, ABD ve AB’ nin NATO' aracılığı ile kendi bölgesine yakın olmasını istemiyor. Bu hususta ABD, AB ve NATO’ yu uzak tutmak için büyük planlar hazırlığı içinde. Aynı zamanda Rusya’nın olası planları yanı sıra ABD ve AB, NATO üzerinden Rusya’ya karşı planlar geliştiriyor.

Rusya Ukrayna üzerine atağa geçtiği zaman ABD ve AB NATO üzerinden Ukrayna'ya destek verirken aynı zamanda Asya bölgesinde Afganistan’da Taliban üzerinden karşı atak yapacak. Böyle bir durumda henüz Rusya’nın olası süreçte nasıl bir strateji uygulayacağı netlik kazanmıyor. En önemli etken Çin bu durumda Taliban’a mı destek verecek yoksa kaçan Eşref Gani ardından ülke savunması için birleşen  hükümet ve ordu yöneticileri ile mi ilişkiler kuracak bilinmeyen bir denklem olarak yerini koruyor.

Rusya ve Çin’in yakın işbirliği içerisinde olduğu ortak hedeflerinin de ABD’nin Asya bölgesinden uzak durması hususunda mutabık kalındığı düşünülürse çatışma kaçınılmaz görünüyor. Diğer taraftan Ukrayna ve Afganistan ardından asıl karşılaşmanın Balkanlarda olacağı resmin ardındaki gölge olarak sirayet ediyor.Rusya’nın Ukrayna atağına karşı ABD ve AB NATO üzerinden karşı atağa geçerken gözden kaçan büyük hususlar var. Bu husus sessiz güç ile hakimiyet güden İngiltere’nin nasıl bir politika izleyeceği konusudur.

Hali hazırda Irak ve Suriye’ de devam eden ve Mısır’ da tezahür eden kıvılcımları da ele alacak olursak tüm gelişmeler ardından küresel bir güç merkezi olan Birleşmiş Milletler üzerinde taşıdığı misyonu yerine getiremediği için büyük bir revizyona uğrayacak. Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip ERDOĞAN ‘dünya beşten büyüktür’ derken çok doğru bir analiz yaptı. Şimdi yeni dünya düzeni için bu beşli gurup arasında iç çatışma günden güne artacağı görülüyor.

Peki tüm bu gelişmelere yönelik Türkiye nasıl bir strateji izlemeli?

Türkiye Selçuklu ve Osmanlı mirasçısı kadim bir devlettir. Hiçbir zaman kuşatma, istila ve sömürge içerisinde olmamıştır. Bu ilkeden de taviz vermeden yoluna devam edeceği mutlak bir gerçektir.

Üç kıtanın birleştiği ve beş kıtanın buluştuğu stratejik bir konumda olması en çokta ülkemizi yoracak süreçlerin habercisidir.Türkiye öncelikli olarak stratejik eylem planlarında büyük ölçüde reformlar yapmalıdır. Bu reformların en başında zorunlu göç, yerinden edinmiş yabancı vatandaşlar, sığınmacı ve mülteci konularında kısa, orta ve uzun vadeli güçlü bir vizyon hazırlamalıdır. İlerleyen zaman evresinde göç oranında büyük artışlar kapıda.

Afganistan hususunda sulh ekseninde bir denge stratejisi için adım atılmalıdır. Çatışmaların önlenmesi ve başka ülkelerin gizli planlarına yem olmamaları için Afganistan’ daki tüm etnik yapıların yöneticileri ile ayrı ayrı iletişim içerisinde çatışma süreçleri önlenmelidir.

Ayrıca tüm dünya demokrasi, adil düzen ve kamu yönetiminde devamlılık derken Taliban unsurlarının yönetime el koydum diyerek tüm ülkeyi korku iklimine sevk etmesi doğru bir adım değildir. 20 yıldır ülkeyi kuşatan ABD böyle bir sürece yöneldiyse hedefi bölgede kaosun hakimolması içindir. ABD’nin Taliban’ı sevdiğinden dolayıdeğil, bölgede güç dengesi olarak kullanmak için bu yola girdiğigörülüyor. Afganistan’da ya erken seçim ile yol alınmalı yada bütün etnik yapıların ortak bir hükümet kurarak ‘her şeyi ile kendine yeten bir Afganistan vizyonu’ ile ayağa kalkmak için atağa geçilmelidir. Yalnızca Taliban’ın olacağı bir yönetim dünya genelinde meşrutiyet kazanamaz. Bu sürecin faturası20 yıllık demokrasi getiriyorum yalanı ile ülkeyi kuşatan ve 20 yıl sonra demokrasi içinsavaştığını iddia ettiği Taliban’aülkeyi bırakan ABD’ye yazılacak.

Halen ülkemizde mevcut bulunan, sığınmacı ve mülteci olan Afganistan vatandaşlarına yönelik rehabilitasyon için meşru hükümet döneminde göreve gelen ve ülkemizin cumhurbaşkanına güven mektubu sunarak göreve başlayan Afganistan Ankara Büyükelçisi ile iş birliği ve rehabilitasyon koordinasyonu üzerine bir adım atılmalıdır. Bu adım ilerleyen günlerde dünyada tansiyonun artması ile artacak olan zorunlu göçe stratejik bir hazırlık olarak ele alınmalıdır.

Türkiye olarak Asya, Orta Asya, Karadeniz, balkanlar, Ortadoğu ve Afrika alanında geliştirilen stratejiler birbiri ile eş güdümlü ve birbirini destekler nitelikte olmalıdır. En önemlisi herhangi bir çatışma sürecinin oluşmaması için sulhu temin etmek adına öncülük etmek olmalıdır.

Olaylar gerçekleştikten sonra nelerin yapılacağı üzerine değil olasılık teorisi üzerine olaylar gerçekleşmeden öncesi, şimdisi ve sonrası olarak üç ayrı konuda kısa, orta ve uzun vadeli stratejiler geliştirip hepsini dış politika vizyonu ekseninde buluşturmalıyız.

Ayrıca ülkemizin NATO üyesi olması ABD ve AB ülkeleri için bir avantaj gibi görülüp bu üyelik sürecinin çıkar odaklı kullanılmasına yönelik diplomasi ve milli güvenlik açısından şimdiden önlemler alınmalıdır.

Eğer ABD ve AB ülkeleri NATO üyeliğinde işbirliği sürecini ortaya koyarlarsa onlara 15 Temmuz sürecini hatırlatıp FETÖ/PDY Örgütüne yönelik taleplerin yerine getirilmesi ve PKK vb. terör örgütlerine sunulan lojistik, teknoloji, gıda, mühimmat, finans vb. desteklerin araştırılıp bu alanda destek sunan kişi, grup, şirket, sivil toplum kuruluşu,yabancı devlet kurumları ve yabancı istihbarat örgütlerinin kimler olduğu aleni bir şekilde rapor ile gündeme alınarak gerekli önleyici yasal tedbirler ile güvencenin temin edilmesi şartı önlerine konulmalıdır. Ayrıca bu talepler yerine getirilse dahi silahsız bir şekilde gözlem odaklı ikili maslahat görüşmeleri üzere Türkiye’nin gözetiminde Karadeniz politikası üzere anlaşmalar sağlanmalıdır. Aksi hiç bir şekilde kabul edilmemelidir.

Yeni dünya düzeninde yeni güç merkezi Asya’dır. Bu hususta Türk Devletleri Teşkilatı’na büyük sorumluluklar düşmektedir. Türkiye’ nin Asya’da çıkış kapısı Afganistan’dır. Sulh ekseninde bir denge stratejisi ile ülkenin adil bir düzen içinde kendisini toparlaması için Türkiye atağa geçmelidir. Afganistan batı eğitimi ile ithal edilen ve sıkışınca kaçan bir devlet başkanı yerine kendi içinden akademik altyapıya sahip, millet ve devlet bütünlüğüne yönelik vizyon sahibi olan, entelektüel ve stratejik zekâ ile hareket edecek ve hiçbir şekilde ayrım yapmayan bir lider ile yol almalıdır.

Dünya genelinde demokrasi alanında örnek teşkil eden bir ülke olan Türkiye’nin Türkistan coğrafyasının kadim medeniyetleri arasında yer alan ve horasan erenlerine ev sahipliği yapan Afganistan’a ağabeylik yapması büyük bir kazanım olacaktır.

Bu adımlar şimdiki zamanda bölgede sulhu temin ederken gelecek zamanda dünya dengesine yön veren küresel güç merkezinin daha adil, daha kapsamlı ve beşten büyük bir sistem inşasına zemin olacaktır. Bu derece mühim bir stratejik adımla birlikte küresel yönetim merkezi Dünyanın gözü, Türkiye’nin kalbi olan İstanbul’da tazelenmiş bir şekilde yeniden inşa edilecektir.

Mahmut Sami MALLI

Siyaset Bilimci

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner331
7
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@