Büyük depremlerin ekonomik sonuçları

Ekonomi Politikaları Uzmanı Dr. Aziz Murat Hatipağaoğlu, “Sürekli gündemde olan olası ve büyük Marmara depremi ile yine olası büyük İzmir depremi, doğal afet olarak gündeme taşıdığımız bu sorunun ekonomik boyutu maalesef görmezden geliniyor” dedi.

EKONOMİ 19.11.2020, 14:19
Büyük depremlerin ekonomik sonuçları

Ekonomi Politikaları Uzmanı Dr. Aziz Murat Hatipağaoğlu, “Sürekli gündemde olan olası ve büyük Marmara depremi ile yine olası büyük İzmir depremi, doğal afet olarak gündeme taşıdığımız bu sorunun ekonomik boyutu maalesef görmezden geliniyor” dedi.

30 Ekim 2020 Cuma günü İzmir’de yaşanan deprem, bir kez daha ülkemizin son derece hareketli ve önemli deprem fayları üzerinde olduğunu bize hatırlattı. Ekonomi Politikaları Uzmanı Dr. Aziz Murat Hatipağaoğlu, yaşadığımız büyük depremlerin ekonomik sonuçları ile ilgili yaptığı değerlendirmede, “17 Ağustos 1999 sonrasında depremlerin beşeri, toplumsal ve fizikî sonuçları üzerinde epeyce duruldu ve belirli süre bu konular sürekli gündemde oldu ama maalesef her şey gibi zaman içinde unutuldu, ta ki bir başka büyük depreme ve özellikle büyük şehirlerde yaşanan büyük çaplı depremlere kadar. Ancak uzun bir süredir unuttuğumuz bir konu var, depremlerin ekonomimiz üzerindeki etkileri. Bu konu akademik düzeyde belirli ölçüde araştırıldı ama maalesef dikkat eçkici şekilde gündeme gelmedi. Özellikle sürekli gündemde olan olası ve büyük Marmara depremi ile yine olası büyük İzmir depremi, doğal afet olarak gündeme taşıdığımız bu sorunun ekonomik boyutu maalesef görmezden geliniyor” dedi.

Hatipağaoğlu, dikkat çekici bazı olguları da şu şekilde sıraladı:

“AFAD verilerine göre 2005’ten bu yana gerçekleşen deprem sayısı giderek artmış durumda. 2005 yılında 9481 olan bu rakam 2020 itibarıyla 28136 düzeyine ulaşmıştır.

İllerimiz beş deprem bölgesine bölünmüş durumda. 32 ilimiz birinci derecede deprem bölgesindedir.

İstanbul, İzmir, Kocaeli, Bursa, Manisa, Denizli, Sakarya, Balıkesir, Kahramanmaraş, Çanakkale, Yalova, Malatya ve Bilecik (Bozöyük) birinci derece deprem riski olan iller arasındadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre yukarıda yer alan illerin [İstanbul (yüzde 44,76), İzmir (yüzde 11,21), Kocaeli (yüzde 9,37), Bursa (yüzde 2,84), Manisa (yüzde 0,74), Denizli (yüzde 0,62), Sakarya (yüzde 0,44), Balıkesir (yüzde 0,44), Kahramanmaraş (yüzde 0,33), Çanakkale (yüzde 0,26), Yalova (yüzde 0,19), Malatya (yüzde 0,18), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,05)] 2019 yılı itibarıyla toplam bütçe vergi gelirleri içindeki payı yüzde 71,43.

Ülkemizin tamamında toplanan vergilerin 2/3’ünden fazlası sadece bu 13 ilimizden gelmektedir.

GSYH açısından baktığımızda ise durum daha da önem arz ediyor. Bu illerin [İstanbul (yüzde 31,01), İzmir (yüzde 6,3), Kocaeli (yüzde 4,03), Bursa (yüzde 4,17), Manisa (yüzde 1,7), Denizli (yüzde 1,2), Sakarya (yüzde 1,17), Balıkesir (yüzde 1,22), Kahramanmaraş (yüzde 0,83), Çanakkale (yüzde 0,66), Yalova (yüzde 0,36), Malatya (yüzde 0,54), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,3)] 2019 yılında ülkemizde üretilen toplam GSYH içindeki payı yüzde 53,5’tir.

2019 yılında üretilen GSYH’nın yarısından fazlası bu 13 ilde üretilmektedir.

Bu illerimiz aynı zamanda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının neredeyse tamamının realize edildiği illerdir.

13 ilimizin içinde doğalgaz ve petrol boru hatları ile rafineri tesislerinin de kurulu olduğu illerimizin olması hem deprem sonrası tehlikenin artmasına hem de sanayi tesislerimizin ihtiyacı olan enerji arzı güvenliği açısından riskin yükselmesine neden olacaktır.

Olası depremler aynı zamanda ihracat gelirlerimizin de ciddi oranda azalmasına neden olabilecektir. 2019 yılı itibarıyla bu illerimizin [İstanbul (yüzde 49,12), İzmir (yüzde 6,72), Kocaeli (yüzde 5,5), Bursa (yüzde 6,02), Manisa (yüzde 1,35), Denizli (yüzde 1,6), Sakarya (yüzde 3), Balıkesir (yüzde 0,32), Kahramanmaraş (yüzde 0,83), Çanakkale (yüzde 0,66), Yalova (yüzde 0,24), Malatya (yüzde 0,54), Bilecik-Bozöyük (yüzde 0,049)] toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 76 oranındadır ve değeri de 137,3 milyar dolardır. Bu illerimizde karşılacağımız büyük bir deprem ihracat gelirimizi 4’te 3 oranında azaltacaktır.

Olası bir büyük depremin yaratacağı en büyük sorun nitelikle insan gücümüzü kaybetme ihtimali olacaktır ki, nihayetinde karşıya karşıya kalacağımız en büyük ve trajik sorun budur.”

Sadece bu verilerin net bir şekilde bazı ekonomik sonuçları ve alınacak önlemleri gösterdiğine dikkat çeken Hatipağaoğlu, “Birinci derecede deprem bölgesinde yer alan 13 ilimizde karşılacağımız büyük bir deprem Türkiye ekonomisinin neredeyse tamamen durmasına neden olacaktır. Bu durum depremin beşeri, toplumsal ve fizikî sonuçlarının yanında, özellikle olası ekonomik sonuçlarının mutlaka dikkate alınması gerekliğini gözler önüne sermektedir. Bir yandan güvenli bölgelerde güvenli konutlar inşa ederken bir yandan da ekonomik alt yapımızın güvenliğini ve ekonomik faaliyetlerimizin devamlılığını sağlayacak bir stratejiyi bugünden tezi yok oluşturmak ve hemen uygulamaya geçirmek zorundayız. 1999 depreminden bu yana 21 yıl geçti ve süre tamamen aleyhimize işliyor” diye konuştu.
Yorumlar (0)
banner331
7
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 06:01
Güneş 07:25
Öğle 13:21
İkindi 16:31
Akşam 19:06
Yatsı 20:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@