03.04.2021, 00:32

Fener Patrikhanesi’nde Deprem

Şubat ayında Fener Rum Patrikhanesi’nde deprem niteliğinde bir olay yaşandı. Patrikhanenin karar organı olan Sen Sinod Meclisi (Ruhani Meclis), Şubat 2021 toplantısında Patrikhane’nin iki numarasını görevden aldı.

Hürriyet Gazetesi'nin haberine göre;Patrikane hiyerarşisinde üst sıralarda yer alan Kadıköy MetropolidiAthanasiosPapas’ın (85) azlinin gerekçesi olarak,“itaatsizlik, saygısızlık ve pek çok kez Patrikhane kurallarını çiğnemesi”gösterilmekteydi. Yerine Fransa Metropoliti Girit doğumlu EmanuilAdamakis’in (68) atanmıştı.

Yunan medyasına dayandırdığı haberlerde ise 2008 yılında Kadıköy Metropoliti seçilmiş olanAthanasios’un azledilmesine sebep cürümler şöyle sıralanıyordu:

“Patrik Bartholomeos’a defalarca hakaret ve küfür etmesinin yanındaırkçı söylemleri ile de tanınan, Yunanistan’daki Karavriton bölgesi eski Metropoliti Amvrosios ile sıkı dostluk kurması” yanında “din adamlığı sıfatı ile bağdaşmayacak şekilde, İstanbul’daki Rum cemaatinin karnaval etkinliklerine karnaval kıyafetleri giyerek katılması

Yine aynı kaynaklar, MetropolidAthanasios, bu davranışlarından dolayı Patrik Bartholomeos tarafından defalarca uyarıldığı belirtiyorlardı.

Medya haberlerine itibar edecek olursakmetropolitin bu uyarılara pek kulak asmadığı anlaşılıyor.

Ancak, metropolitin görevden azline sebep gösterilen cürümler bunlarla sınırlı kalmamış durumda. Bu kaynaklarda azli için ileri sürülen bir başka iddia da “Yaşlı adamın ev işleri için Rus Patriği Kiril’intaraftarı bir rahibeyi yanında bulundurması”idi.

Öyle anlaşılıyor ki Patrikhane’nin içindebir taraftan uluslararası ilişkileri kapsayansiyaset kazanı fokurdarkenve diğer taraftan da klikler arası bir mücadeleolanca hızıyla sürüyor.

Bunda da şaşılacak bir durum yok. Zira dünyanın en eski teşkilatlarından birinden bahsediyoruz. Özellikle Vatikan gibi ciddi bir düşman ve rakibini olan bir kurumdan… Sürekli küçülmesi ve bölünmesine rağmen Rum Patrikhanesi’nin geçirdiği onca badireden ayakta kalarak çıkması yine de onun adına büyük büyük başarı sayılabilir.

Unutmayalım ki Rum Patrikhanesi’ni Vatikan’ın elinde yok olmaktan kurtaran Fatih Sultan Mehmet ve Türklerdir. Son Bizans imparatoru, fetihten hemen önce tahtını kurtarmak için Papalıkla mezhepleri birleştirme anlaşması yapması Rumluğu ve dolayısıyla Patrikhane’yi yok oluşun eşiğine getirmişti. Bu açıdan bakıldığında İstanbul’un fethi, bir anlamda hem Rumluğun hem de Patrikhane’nin de kurtuluşu anlamına gelir.

Nitekim Osmanlı’da Patrikhane, bir azınlık ruhani reisi değil, devlet aygıtının önemli bir parçasıdır. Bu yüzden atama ve tayinleri de en nihayetinde hükümetin onayı ile gerçekleşmekteydi.

İnsanlar arası rekabetin ve siyasetin olduğu bütün yapılarda olduğu gibi patrikhanede de tarihi boyunca yolsuzluklar, gayrimeşru davranışlar yanında dış ve iç siyasi oyunlar, çelme takmalar, kumpaslar da eksik olmayacaktır.

Mesela bunlardan biri1732senesinde Patrik II. Paisios’un başına gelmişti.

Patrik Azlettiren Kadın

Eski Patrik III. İeremias’ın taraftarı olan bazı metrepolitler, 1726 yılında,o zamanki unvanıyla “İstanbul ve Tevabii Rum Patrikliği’ne” atanmış olan Paisios’uBab-ı Ali’ye şikayet ediyorlardı. Dilekçelerinde, onun haksız yere patrik olduğu, ayinlerine uymadığı ve patrikhaneyi borca soktuğunu dile getirmekteydiler. Hatta onun ihtilalci Patrona Halil’in işbirlikçisi olduğunu dahi ileri sürülüyordu.

Bunlar ciddi iddialar gibi görünüyorlardı, ama hükümeti harekete geçirmeyeyetmemiş olduğu anlaşılıyor.

Hükümetin bu tavrını, Fener Mahallesinde ikamet eden bir hanımın yazdığı dilekçe son verecektir.

İsminin Maria olduğunu belirten bu kadın, skandal niteliğinde iddialar ileri sürmüştü.

Patrik Hakkında İnanılmaz İddialar

Maria isimli Hıristiyan kadının ifadelerine göre PatrikPaisios, “kendisine haber göndererek evine kadın getiripfuhuş yapmak istemişti; izin vermeyince de adamlarını göndererek kadının evini bastırmıştı.”

Mevzuyu, aşağıda görüntüsünü ve transkripsiyonunu verdiğimiz dilekçeden okuyalım:

“Devletlüsaadetlüizzetlü sultanım sağ olsun.

Fener sakinlerindenim. İstanbul ve Tevabii Rum Patriki olan Paisiosisimli rahip bu bendenize “Menziline fahişe kadın getireceğim” diye haber göndermiştir. Ben razı olmadığım için, garezi yüzünden, herhangi bir yasa dışı hareketim yokken,haksız olarak yasakçısını gönderip gereksiz yere evimi bastırmıştır. Namusumu lekelemekle beraber sakatlığıma sebep olarak büyük zulüm yapmıştır. Kendisi kuvvet sahibi ve mütegallibeden olduğundan karşı koymamız mümkün olamamaktadır. Bu gibi gayrimeşru hareketler onun alışkanlığı haline gelmiştir.

Sultanımdan rica olunur ki, bu reaya fukarasına yaptığı bu haksız hareketi reva görülmeyip İstanbul kadısı efendi hazretlerine, ikamet ettiğim mahalleden araştırılarak kanuni işlemin yapılması hususunda ferman sultanımındır.

Bende

Marya Nasraniye”

Belgedeki işlemlerden anlaşıldığına bu dilekçe, metropolitlerin iddialarının üzerine tuz biber olmuştur. İşleme konulan sadrazambuyruldusuyla İstanbul kadısına havale edilmişti ve konunun araştırılması istenmiştir.

İstanbul kadısı tarafından yaptırılan araştırmanın sonucu, dilekçedeki şikayetleri doğruluyordu. Hatta bununla kalmıyor, patriğin ayrıca “halkın mahkemeye gitmesini önlediği” de tespit ediliyordu. Patrik, “mahkemeye gidecekleri aforoz etmekle”korkutmaktaydı.

Bu tespitler, görevden alınmayı gerektirecek türdendi ama bununla yetinilmemişti, “Halkın kendisinden korunması için” Patrik Paisios’unKıbrıs’a sürgün edilmesine karar verilmişti.

Görsel 1: 1732 senesinde Rum Patriğini şikayet eden Hıristiyan bir kadının dilekçesi:

Devletlüsaʿâdetlüizzetlü sultanım sağ olsun.

Bu nasrâniyecâriyeleri Fener sâkinelerinden İstanbul ve Tevâbii Rum Patriki olan Paisiosnâmrâhip bu fakîreyemenzîline fâhişe avret getürüpfiʿil-i şenî edeyim deyü haber gönderdiğin bu fakîrerâzı olmadığım içünmesfûrun garaz-ı fâsidesindennâşi bir hilâf-ı şerʿvazʿ hareketim yoğuken hilâf-ı şerʿamedenbi-gayr-ı hak yasakçısı olan … nâmmezbûrafuzûlimenzîlimbasdırubhetk-i ırz eylediğinden nâşi bu fakîreye sakat vâkiʿolubgadr-i azîm ve zulm-i sarih olmağlamesfûrzî-kudret ve mütegallibeden olmağla bir vecihle mukâvemet mümkün olmayub ve bu güne mesfûrun hilâf-ı şerʿvazʿ-ı hareket gayret-i müstemirresiolmağlasultânımdanmercûdur ki bu reayâfukarâsına hilâf-ı şerʿvazʿ-ı hareketi revâgörülmeyüb İstanbul kâdısıfazîletlü efendi hazretleri keyfiyet-i ahvâlim sâkine olduğum ehl-i mahalleden süâlmaʿlûm-ı devletleri buyuruldukdamûcib-i şerʿîsiicrâ olunmak bâbında fermânsultânımındır.

Bende

Marya Nasrâniye

Görsel 2: Fatih’in patriklik beratını vermesini tasvir eden tablo

Yorumlar (1)
Zeynep Karakurt Ozman 2 hafta önce
Sayın Orhan Sakin hocanın tarihimize ışık tutan bu yazıları çok büyük bir görev yerine getirmektedir. Yeni nesillerin tamamiyle unutturulmaya çalışıldığı Osmanlı ihtişamını yeniden gözler önüne sergilemektedir..... Hem de orijinal metinler ve onların bugün ki Türkçemize tercümeleri ile....... Çok teşekkürler Sayın Orhan Sakin
banner331
11
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@