(Özel) Yapılardaki 4. boyut binaların deprem dayanıklılığını artırıyor

İZMİR’DE YAŞANAN 6.6 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREMİN ARDINDAN BİNA YAPI GÜVENLİĞİ TARTIŞILMAYA BAŞLANIRKEN CİSİMLERİN 4. BOYUTUNU ORTAYA ATAN ARAŞTIRMACI VE MATEMATİKÇİ HÜSEYİN ERGÜL YAPILARDAKİ TAŞIYICI ELEMANLARDAKİ 4. BOYUTUN DEPREM ZARARLARININ ÖNLENMESİNDE ÇOK BÜYÜK BİR ROL OYNADIĞINI İDDİA ETTİ.

GENEL 04.11.2020, 09:59
(Özel) Yapılardaki 4. boyut binaların deprem dayanıklılığını artırıyor

İzmir’de yaşanan 6.6 büyüklüğündeki depremin ardından bina yapı güvenliği tartışılmaya başlanırken cisimlerin 4. boyutunu ortaya atan araştırmacı ve matematikçi Hüseyin Ergül yapılardaki taşıyıcı elemanlardaki 4. boyutun deprem zararlarının önlenmesinde çok büyük bir rol oynadığını iddia etti.

Mevcut birçok yapıda kolon ve kirişlerde 4. Boyut olarak nitelendirilecek bir yapının bulunmadığının altını çizen Ergül “4. boyut düzleminin bir özelliği, prizmanın en geniş yüzeyinden daha geniş bir yüzeye sahip olmasıdır, bu da fizikte bilinen ‘küçüğün içinde büyük saklı’ kavramının bir ispatıdır, işaretidir. Şimdi, 4. Boyutun depremle ilgisini anlatabilmek için bu sözünü ettiğim prizmayı kiriş ve kolon olarak düşünüyorum. Genellikle kirişlerde ve kolonlarda, dikdörtgen prizması şeklinde bir yapı var. İçerisi de betonla doludur, ama betonun içini açtığımız zaman 4. Boyutla ilgili herhangi bir demir yoktur” dedi.

4. boyutun oluşturduğu 45 derecelik açının yapıların kolon ve kirişlerinde dayanıklılığı artıracağını ifade eden Hüseyin Ergül “ Şimdi işin fiziksel tarafına gelelim. Bu prizmanın bir köşesinden çıkan 2 tane ayrıtın karelerinin çarpımı, toplamları, bileşke kuvvetini verir. Bileşke kuvvetinin değeri iki kuvvetin değerinden daha yüksektir. Aralarında 90 derecelik bir açı vardır. 4. Boyut düzlemini bu prizmanın içine yerleştirdiğimiz zaman, 4. Boyutla prizma arasında, iç hacmi arasında, 45 derecelik bir açı oluşur. Aslında sihir de burada yatıyor. 45 derecelik açı oluşması ile bileşke kuvveti, biraz önce sözünü ettiğim kuvvetten daha büyük bir kuvvet oluşturuyor. Onun da genel formülü şu: fiziksel olarak söylüyorum, aralarında alfa açısı bulunan iki ya da daha çok kuvvetin bileşkesi, bileşke kuvvetinin değeri, kuvvetlerin karekökleri, kareleri toplamının kuvvetlerin iki katı çarpımının kosinüsüne eşit. Burada 90 derece olduğu zamanki kuvvetten daha büyük bir kuvvet elde ediyoruz. Dolayısıyla daha önce yapılan dikdörtgen prizmasının demir biçimleri, bu kez yeni bir ilave kazanıyor, yeni bir güç kazanıyor, yeni bir kuvvet kazanıyor. Bunu düşey doğrultuda düşündüğümüz zaman kolon oluyor. Yatay boyutta düşündüğümüz zaman da kiriş oluyor” dedi.

4. boyuta sahip yapının daha kuvvetli olduğunu ifade eden Ergül “Şimdi 4. Boyut düzleminin buradaki fonksiyonunu basit bir yöntemle söylemek istiyorum. Benim elimdeki bir karton. Karton prizma. Ama yapılarda bu demir olur veya hangi malzemeyi kullanıyorsa o olur. Benim şu andaki buna verdiğim hareket basit bir kas gücüyle elde ediliyor. Ama orada demirle ilgili başka bir kuvvet var. Şimdi dikkat ederseniz çok kolay sarsılıyor. Fakat ben 4. Boyut düzlemiyle ilgili bir yapıyı buraya koyarsam, dikkat edersek, 4. Boyut düzlemi olmayan bölge sarsılıyor ama diğerindeki sarsıntı duruyor. Eğer biz, şekil olarak gösterirsem böyle, ikinci 4. Boyut olan diğer düzlemi de birleştirip bu iç hacme yerleştirirsem kutunun sarsılmadığını görüyorum. Bu olay sözünü ettiğim gibi bir karton kutu üzerinde benim parmak kuvvetimle gerçekleşiyorsa binalarda ve yapılarda demirle yapılan sistemlerle, deprem dalgaları, deprem kuvvetleri ya da buna benzer kuvvetler karşısında bu yapının sarsılmayacağını gösterir. “ dedi.

İçerisinde 4. Boyuta göre güçlendirme yapılan kolon ve kirişlerin 8 kata kadar daha dayanıklı olacağını iddia eden Ergül “Benim birkaç örnek üzerinde yaptığım çalışmalara göre buradaki küçük kuvvetin 4 katı kadar daha güçlü oluyor. Eğer biz bunu ikinci veya D 4 boyutu diyorum ben ona, onun düzlemini yerleştirirsek bir 4 kat daha oradan gelirse 8 kat. Ama bütün kiriş ve kolonu tek bir parçaya böyle yapmak yerine kiriş ve kolonu parçalara ayırıp bundan 2, 3 ya da 4 tane yaptığımız zaman akıl almaz bir kuvvet elde ederiz. Bunun ben hem problemlerini çözdüm, hem şekil olarak basit bir şekil olarak gösterdim.” dedi.

Yorumlar (0)
banner331
7
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 06:01
Güneş 07:25
Öğle 13:21
İkindi 16:31
Akşam 19:06
Yatsı 20:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@