18.07.2021, 23:54

GÜNÜMÜZDE TOPLUMUN TİCARİ AHLÂKI NASIL?

İnsan çok üstün, seçilmiş, müstesna ve latif, güzel ve şirin bir varlık olarak yaratılmıştır. Bu mizacı üzere insanda çeşit çeşit meyiller arzular meydana gelmiştir.

İnsan en seçilmiş şeyleri arzu eder ve en güzel şeylere meyl eder. Zinetli şeyleri arzu ettiği gibi  kendine layık şeref ve haysiyetle yaşamak ister. Tüm bu meyilllerin gerekliliği üzere yiyecek içecek ve diğer ihtiyaçlarını güzel bir şekilde görülmesini ister. O yüzdendir ki ihtiyaçlarınının güzel bir şekilde tedariki için pek çok san’atlara ihtiyacı vardır. O tüm sanatları,  kendi tek başına tedarik edemeyeceğinden kendi cinsiyle iştirak-i mesaietmeye mecbur olur. Mesela; kendi giysisini elde etmek için terziye, ekmeğinin fırınlanması için fırıncıya, evinin inşası için mimar ve  ustaya, ihtiyaçlarının giderilmesi için tüm mesleklere ihtiyacı vardır.

İştirak- i amelde insanlar  aralarında  birbirine yardım ederken, aralarındaki  asayişi temin edecek bir akıl lazım. Mesela sütçü sütüne su katmadan, manav teraziye yüklenmeden, mütait kolonlardan çalmadan, memur mesai saati boşa tüketmeden bu ahlaki sınırları temin için vicdanlarda adaletle işlerin görülmesi için akl-i mizan, ahlâkın tesisi lazım. Tüm akıllar bir araya gelse bu hâkiki adaleti tam hükmüyle tesis edemez. Ancak vicdanlarda  Allah’ın azameti sağlanırsa o vakit adalet hüküm sürer.  Üstad Necip Fazıl  ne güzel demiş” Fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır”

Dinlerin bizlere sunduğu ahlâk yasalarına baktığımızda; insanlardaki egoizmi bertaraf etme ve insanların mabeynindeki yardımlaşmaya yönelik kurallar koyduğu görülür. Birçok dinde kişiye sosyal sorumluluk verildiği yönündedir.

Alış-veriş insan için çok önemli bir kavramdır. İnsanlar, rahat ve huzurla hakkaniyetli ticaret ahlâkı içinde ihtiyaçlarının  temin edilmesini  ister. İslamda ticaret helal yollardan kazanım demektir. Peygamber efendimiz ASM. Peygamberlik gelmeden önce Mekke ve civarında ticaret yapmış. İnsan-i  kemal noktasında hayatının tümünü kapsayan kişiliği  doğru, dürüst “El Emin” En güvenilir kişi olarak anılmıştır.

Peygamberimizin ASM’ın hadis- şeriflerinde;   “Doğru sözlü ve güvenilir tüccar, (ahirette) peygamberler, sıddîkler ve şehitlerle beraberdir.” buyurmuştur. (Tirmizi, Büyü, 4; Dârimî, Buyu, 8.)

“Kişinin elinin emeği ve dürüst yapılan alışveriştir.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned)

İslam dininde bu şekilde meşru ve helâl ticaret teşvik edilmiş, doğru, güvenilir ve dürüst tüccarlar övülmüş ve müjdelenmiştir.

İnsan sosyal bir valıktır. Bu özelliğinden dolayı insanlar topluluk halinde yaşama  ve birbirleriyle iletişim halindedirler. İnsanı karşılıklı iletişim haline sokan davranış biçimi ticari anlayıştır.

Günümüzde ticari ahlâk, zaafa ve sekteye uğramıştır. Kapitalist sistemin “üretimi hızlandırma tüketimi artırmaktan geçer”  deyimiyle  kapitalist ekonomik sistem içerisindeki üretim ve tüketim koşullarını, firma rekabeti ve reklamcılık anlayışındaki etik ihlalleri içerisinde insanı yozlaştırıcı kıskacına almıştır.

Şu an karşılaştığımız kapitalist sistem mantığı devre dışında bırakmış, toplum kendi düzenini kendi sistematik düzelteceğini, insani ve etik değerlerin, insanlığı gerilettiğiniempoze ederek, kendi sistemlerini  savletli süslü hale sokarak insanlığı ahlaki bunalıma sokmuştur.

Ticari hayatta etik değerleri oluşturan normların içinde yapılan işin bireylere,  kurumlara topluma karşı mâli durumu, ürün ve hizmetleri doğru tanımlamak, verilen sözleri yerine getirmek dürüst ve güvenilir olabilmektir.

Geçmişte ticarette iyi ahlak ve doğruluğu temel alan “Âhilik” geleneğimizi hatırlayarak, uzun vadeli karşılıklı ilişkileri etik değerlerle hakiki kazanç haline dönüştürmektir.

Rüşvet ve yolsuzluk şeklinde etik dışı olguların yanında bunu önleyici, ticari kaygıları ortadan kaldırıcı iş kararlarını çıkar sağlayarak etkilemenin yollarıda vardır. Rüşvet ve yolsuzluğu önleyici politikalar devletin en uğraş verdiği çalışmalardandır.

İnsanlığın en büyük sorunlarından  biri olan rüşvet; insanlığı tembelliğe itmesi, çalışmaktan alıkoyması, çalışan kişilerin sırtından geçinmeyi  teşvik eder. Gerçekte  ticari kazanç  amaç edinilirken,   rüşvet  ve yolsuzluk  alıcı ve satıcı arasında güven sıkalasını sarsmaktadır.

Güvenin ticari hayatta ne kadar önemli erdemli bir hareket olduğu, dürüstlük ve gayret;  insanların birbirlerini aldatmasına, iş ilişkilerinin bozulmasına, verilen tahaddüdlü sözlerin yerine getirilmemesine engel olmaktır.

Mahatma Gandhi, insanları ve toplumları mahv eden yedi ölümcül günahtan bahsetmiştir.

1-Çalışmadan zenginlik

2- Vicdanı sollayan eğlence

3-Bilgili ama karaktersiz

4- Ahlâk yoksunu ticaret

5- İnsan sevgisini alt plana atmış bilim

6- Özveriden yoksun din anlayışı

7- İlkesiz siyaset

Toplumu çürüten  ahlâki sorumsuzluk, kuralsızlıktır. Toplumda neredeyse çoğunluğun yaşam tarzı ve amacı haline gelmiş bazı şeyler vardır ki, toplumu yozlaştırmakta ve giderek mahvetmektedir.

İş etiği;  toplumsal pozitif etkilenmeye vesile olur. Sosyal hayatın dengede olunmasına yardımcı olur.

Ticari ahlâk,  toplumun değerleri, erdemleri, ahlâki normlar üzere düzenlenmesi, karşılıklı ilişkiler ilkesi  ile hareket etmek insanlığın kazancına vesile olur.

Yorumlar (0)
banner331
27
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 29 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:16
İkindi 17:11
Akşam 20:32
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 0 0
2. Alanyaspor 0 0
3. Altay 0 0
4. Antalyaspor 0 0
5. Beşiktaş 0 0
6. Karagümrük 0 0
7. Fenerbahçe 0 0
8. Galatasaray 0 0
9. Gaziantep FK 0 0
10. Giresunspor 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Hatayspor 0 0
13. Başakşehir 0 0
14. Kasımpaşa 0 0
15. Kayserispor 0 0
16. Konyaspor 0 0
17. Rizespor 0 0
18. Sivasspor 0 0
19. Trabzonspor 0 0
20. Malatyaspor 0 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altınordu 0 0
3. Ankara Keçiörengücü 0 0
4. Ankaragücü 0 0
5. Erzurumspor 0 0
6. Balıkesirspor 0 0
7. Bandırmaspor 0 0
8. Boluspor 0 0
9. Bursaspor 0 0
10. Denizlispor 0 0
11. Eyüpspor 0 0
12. Gençlerbirliği 0 0
13. Kocaelispor 0 0
14. Manisa FK 0 0
15. Menemenspor 0 0
16. Samsunspor 0 0
17. Tuzlaspor 0 0
18. Ümraniye 0 0
19. İstanbulspor 0 0
Takımlar O P
1. Arsenal 0 0
2. Aston Villa 0 0
3. Brentford 0 0
4. Brighton 0 0
5. Burnley 0 0
6. Chelsea 0 0
7. Crystal Palace 0 0
8. Everton 0 0
9. Leeds United 0 0
10. Leicester City 0 0
11. Liverpool 0 0
12. Man City 0 0
13. M. United 0 0
14. Newcastle 0 0
15. Norwich City 0 0
16. Southampton 0 0
17. Tottenham 0 0
18. Watford 0 0
19. West Ham 0 0
20. Wolverhampton 0 0
Takımlar O P
1. Deportivo Alaves 0 0
2. Athletic Bilbao 0 0
3. Atletico Madrid 0 0
4. Barcelona 0 0
5. Cádiz 0 0
6. Celta de Vigo 0 0
7. Elche 0 0
8. Espanyol 0 0
9. Getafe 0 0
10. Granada 0 0
11. Levante 0 0
12. Mallorca 0 0
13. Osasuna 0 0
14. Rayo Vallecano 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Real Sociedad 0 0
18. Sevilla 0 0
19. Valencia 0 0
20. Villarreal 0 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@