İstiklal gazisinin duygulandıran ’kol’ hikayesi

1. Dünya Savaşı’nda doğu cephesinde kolunu kaybeden Samsunlu gazinin devlet tarafından yaptırılan “ahşap protezi” müzede sergilenecek.

HABERDE İNSAN 18.03.2021, 10:08
İstiklal gazisinin duygulandıran ’kol’ hikayesi

1. Dünya Savaşı’nda doğu cephesinde kolunu kaybeden Samsunlu gazinin devlet tarafından yaptırılan “ahşap protezi” müzede sergilenecek.

İstiklal Gazisi Hüsnü Başerli’ye günün şartlarına göre devlet eliyle yaptırılarak gönderilen ahşap protez kol, Samsun’daki torunları tarafından müzeye bağışlandı. Vatanın öneminin ve uğrunda verilen çetin mücadelenin gelecek nesillere aktarılması amacıyla bağışlanan protez kol, Büyükşehir Belediyesi Sadi Tekkesi Kuvayi Milliye Müzesi’nde sergilenecek.

1912-1913 yıllarında çıkan Balkan Harbi’ne katılan Hüsnü Başerli, 1914 yılında I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla 1915 yılında Çanakkale cephesine gönderildi. Seddülbahir, Kilitbahir ve Conkbayırı cephelerinde savaşan Hüsnü Başerli, vurularak yaralandı.

Kolu kesildi

İstanbul’daki Zeynep Kamil Hastanesi’nde 8 ay tedavi gördükten sonra yeniden vatan savunmasına katılan Hüsnü Başerli, doğu cephesinde vazifelendirildi. Bayburt sırtlarında Ruslarla yapılan harpte top mermisinin havada patlaması sonucu çevreye dağılan şarapnel parçaları, vücudunun çeşitli yerlerine saplanarak, sağ kolunu dirsek üstünden koparttı. Ermeni askerleri tarafından da süngüyle göğüs ve karın bölgesinden yaralandı. Tedavi altına alınan Başerli’nin kangren olan sağ kolu, omzun koltuk altı bölümünden kesildi.

Devlet sahip çıktı

Rusların eline esir düşen ve 2,5 yıl süren esaretten sonra 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması ile gerçekleşen esir mübadelesiyle Almanya’dan Türkiye’ye getirildi. Yıllar sonra Ladik ilçesine bağlı Yukarı Gölyazı Mahallesi’ne Ankara’dan yürüyerek 8 günde dönen gaziye devlet sahip çıktı. 1927 yılında ölçü alınıp devletin desteğiyle yaptırılan ahşaptan protez kolu kullanmaya başlayan Gazi Hüsnü Başerli, Cumhuriyet’in ilanının 10. yılında kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile şereflendirilip 1. dereceden gazilik maaşıyla ödüllendirildi. 1936 yılında yapılan ikinci protez kolla daha rahat hareket eden Başerli, 90 yaşındayken 1982 yılında vefat etti.

Müzeye hibe ettiler

Gazi dedelerinin mahalle mezarlığındaki kabrini sık sık ziyaret eden ilçede yaşayan torunları, uzun zaman kullanılan ahşap takma protez kolu da Samsun Büyükşehir Belediyesi Sadi Tekkesi Kuvayi Milliye Müzesi’ne hibe etti. Gazi maaşıyla okuyup yüzlerce öğrenci yetiştiren emekli öğretmen Seyidahmet Başerli (75) ve emekli öğretmen Azmi Başerli (72), dedelerinin kendilerine anlattığı Milli Mücadele hatıralarını, şimdi kendi torunlarına aktarıyor.

“Dedemle gurur duyuyorum”

18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü sebebiyle köy evinde buluşarak Hüsnü Başerli’yi yad eden ailenin en büyük torunu Seyidahmet Başerli, “Dedem 18 yaşına kadar köyümüzde yaşadı. Balkan Savaşı başlayınca askere alınmış. 1. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi’nde ve Rus Harbi’nde mücadele vermiş. İlk gaziliğini, Çanakkale’de ağzından mermiyle yaralanarak almış, Rus Harbi’nde de sağ kolu kesilmiş. Esir takasında başkentten Samsun’a 8 günde yürüyerek gelen dedem, köye döndükten sonra da çiftçilikle uğraştı. Biz, onun anlattığı Milli Mücadele hatıralarıyla büyüdük. Neşeli ve babayiğit bir adamdı. Dik ve dikkatli yürürdü. Kendisi okuyamadığı için eğitime büyük önem verirdi. Gazi maaşı bağlanınca bizleri okutup öğretmen yaptı. Biz de dedemin kullandığı takma ahşap protez kolu müzeye bağışladık. Onu çok özlüyor ve büyük gurur duyuyorum” dedi.

“Üzerimizde hakkı çok”

Emekli öğretmen Azmi Başerli ise “Rahmetli dedem, öğrenciyken harçlıklarımızı cebimize koyup, ‘Gidip okuyacaksınız, adam olacaksınız, meslek sahibi olduktan sonra bizleri hatırlayacaksınız’ derdi. Ben de dedeme okuyacağıma ve ömrümün sonuna kadar hatırlayacağıma dair söz verirdim. Bizi hiçbir zaman mağdur etmedi. Camiye gitmemize büyük önem verirdi. Okumamızda ve aile kurmamızda üzerimizde çok hakkı var. Dedemle çok anımız var. 1.90 boyundaydı. Tek koluyla kalınca odunları jilet gibi rahatlıkla yarabilen güçteydi. Böyle bir dede de herkese nasip olmaz. Çanakkale şehitlerimizi ve gazilerimizi dedem vesilesiyle rahmetle anıyorum. Allah onlardan razı olsun” ifadelerini kullandı.
Yorumlar (0)
banner331
4
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 11 Nisan 2021
İmsak 04:54
Güneş 06:24
Öğle 13:10
İkindi 16:50
Akşam 19:46
Yatsı 21:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Göztepe 33 46
10. Sivasspor 31 44
11. Konyaspor 31 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 32 36
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 29 39
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. Chelsea 31 54
5. Liverpool 31 52
6. West Ham 30 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 30 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 30 29
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 29 33
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@