03.04.2021, 11:23

İNCİLER HAZİNESİ: TÜRKÇE!

Türkçenin Derinliği

            Milletlerin tarihi ve kültürel derinliğinin en önemli göstergesi edebiyatlarıdır. Çünkü, edebiyat doğrudan doğruya milletin hayatından kaynaklanır ve yine onu yansıtır . Bu anlamda edebiyat, milletlerin hayat tarzına tutulun bir aynadır. Türk edebiyatı da Türk milletinin engin ruh dünyasın, köklü tarihini, hareketli yapısını, zengin kültürünü yansıtan muhteşem bir aynadır. Türk edebiyatı, bütünüyle,  milletimizin tarihi macerasıdır. Edebiyatımız da tıpkı milletimiz gibi asırlara ve coğrafyalara sığmayan bir karakter arz eder.  Edebiyatın temel taşı da dildir.          

              Türk dünyasının muhteşem edebiyatı, Türkistan kadar geniş; Turan kadar sonsuzdur. Destanlarla başlamış, taşlara kazılmış; deri, tahta ve kağıtlara yazılmış. Yusuf  Has Haciple  irfana doymuş; Kaşgarlı  Mahmut”la  kendini bulmuş; Ahmet Yesevi ile gönüllere dolmuş; Dede Korkut “la soy soylamış, boy boylamış; Nasrettin Hoca ile güldürmüş; Mevlana ile muhabbete dönüşmüş; Yunus Emre”yle Hakka  varmış; Ali Şir Nevayi  ile denizlere dalmış, Fuzuli ile çöllere düşmüş; Köroğlu”yla çoşmuş, Akif”le pişmiş; Yahya Kemal”le özlenmiş; Çolpan”la  parlamış; Şehriyar”la hatırlanmış; Cengiz Dağcı”yla ağlamış; Cengiz  Aymatov”la gürlemiş...

Türkçenin Zenginliği

            Bir dilin zenginlik veya fakirliği söz konusu olduğunda, akla ilk olarak o dilin söz hazinesi (kelime sayısı) gelmektedir. Bu açıdan Türkiye Türkçesine bakıldığında, TDK’nin Türkçe Sözlük’ünde bugün için 120.000’den fazla madde başı kelimenin var olduğu görülmektedir. Bu sayı, Türkçenin söz varlığını ifade etmekten çok uzaktır. Çünkü günümüzde Anadolu’da halk ağzında kullanılan veya Türkçenin eski dönemlerine ait eserlerde kalmış ve bir kısmı artık kullanımdan düşmüş yüz binlerce kelime vardır. Bunun yanı sıra, bugün dünyanın çeşitli bölgelerinde Türkçe konuşan toplam 250 milyon civarında bir Türk nüfusunun söz varlığı da dikkate alındığında kelime sayısının tahminî olarak 1 milyonun üzerine çıkabileceği söylenebilir. Türkçe bu açıdan en az İngilizce ve Arapça kadar zengin bir dildir.

             Türkçenin zengin bir dil olduğunu gösteren ölçülerden birisi de dildeki soyut kavramlardır. Türkçenin ilk yazılı belgeleri kabul edilen Göktürk Yazıtları (8.yy)’nda % 33 oranında soyut kelimelerin varlığı son derece dikkat çekicidir. Günümüz Türkçesinde en ince ayrıntıları, duygu düşünce ve hayalleri ifade edebilen çok sayıda soyut kelime mevcuttur.

               Herhangi bir dilin zengin ve özgün kabul edilmesinin bir ölçüsü de temel kavramların o dilin öz malı olmasıdır. Özellikle organ adları ve sayı sistemleri bu anlamda önem taşımaktadır. Türkçeye bu açıdan bakılırsa, bütün organ adlarının-birkaç alınma söz dışında- ve temel sayı sisteminin Türkçe olduğu görülecektir: el, kol, baş, göz, kulak; bir beş, yüz bin...

                Türkçeyi özgün ve zengin kılan bir başka özelliği ise, hareketli hayat tarzlarına uygun olarak, tamamı Türkçe kökenli çok sayıda fiile sahip olmasıdır. Hemen hemen her hareketi, durumu ve olguyu ifade edecek zengin bir fiil bolluğu dikkat çekmektedir.

               Bir başka zenginlik ölçüsü ise Türkçeye rahatlıkla çok sayıda yeni kelime kazandırma imkânının varlığıdır. Sondan eklemeli bir dil olan Türkçede sabit köklere çok sayıda ekler getirerek yeni kelimeler elde edilebilir. Ayrıca, birleştirme; halk ağzından derleme ve eski eserleri tarayarak da çok sayıda kelime kazanılabilir. Türkçenin standart eklerle işleyen bir sisteme dayalı olması, bu dilin bilgisayar dili olarak kullanılabilmesi için de büyük bir üstünlüktür.

                Bir dilin zenginliği için, en geçerli ölçüt ise, hiç şüphesiz, anlatım yolların kolay ve kıvrak olmasıdır. Türkçenin bünyesindeki eş ve yakın anlamlı sözler; deyim ve atasözleri, ikilemeler ile genel anlamda kalıp ifadelerin bolluğu, anlatmak istediğimizi kolayca anlatmamızı sağlamaktadır. Türkçe, en ince ayrıntıları dahi rahatça ifade edebilen, geniş anlatım imkânlarına sahip olan zengin bir dildir. Türkçe, anlatım yollarındaki kıvraklığı ve zenginliği ile diğer diller karşısında önemli bir üstünlüğe sahiptir.

                Ancak, burada yaygın bir yanlışlığı da hemen düzeltmemiz gerekiyor: Türkçe konuşan kimi insanlar, Türkçenin “yetersiz” bir dil olduğundan söz ediyorlar. Yukarıdaki nesnel ölçülerle bakıldığında, Türkçenin zengin bir dil olduğu kolaylıkla anlaşılmaktadır. O hâlde bu durumu şöylece düzeltebiliriz: Türkçe, gerçekte zengin bir dildir; ancak, bireylerin Türkçeden aldığınız pay düşük olabilir. Bu durumun temel sebebi ise, eğitim sistemindeki çarpıklıklardır.

Yunus Emre ve Türkçemiz

Yunus Emre, Türkistan'da Ahmed Yesevî'nin başlattığı ha­reketi, şiirde çok daha başarılı bir şekilde Anadolu'da devam et­tirmiştir.Şiirlerini bilim, edebiyat ve devlet dili olarak Arapça veFarsçanın kullanıldığı bir dönemde halkının konuştuğu Türkçe ileyazması, Türk dilinin tarihi için önemli bir adımdır. O, yalnızkendi döneminin halk Türkçesini kullanmakla kalmamış, bu diliduygu ve düşünceleri çok rahat ifade edebilen bir musikiye dekavuşturmuştur. Yabancı sözcükleri dahi Türkçenin zevkine, inceliğine, ses mimarisine, sanat­lı anlatımına katılmıştır. Bu bakımdan denilebilir ki Yunus, günü­müze kadar gelen zarif Türkçenin de temellerini atmış bir şair­dir.

Yunus, Türk dilini, Anadolu'da halk söyleşine en yakın, enetkili ve ustalıklı bir biçimde kullanmayı başaran; Allah'a insa­noğluna karşı duyulan samimî sevgi ve hoşgörüyü en güzel encanlı, en heyecanlı bir üslûpla terennüm eden büyük bir şairdir.Onun sanatı; gücünü insanlık aşkından, fazilet duygusundan,geniş bir din anlayışından, sevgi ve huzur içinde yaşama özlemin­den almaktadır.

Yunus'un Türkçeyi kullanmadaki en önemli özelliği, yapmacıklığa kaçmadan açık, basit, yalın bir anlatımın içine, genişve zengin anlamlar sığdırmasıdır. Onun şiirlerinde, güzellikleri,doğruları anlatan didaktik, kuru bir dil yoktur; kolay anlaşılan,ama lirik ve beraberinde din ve tasavvuf kültürünün bütün biri­kimlerini de taşıyan ve çağrıştıran çok veciz bir söyleyiş ve bir okadar da şiirinin konusuyla uyuşmuş bir ahenk vardır. Yunus'unşiirleri tabiî bir samimiyetin ve coşkunun ürünleridir. İlâhî ilha­mın, derin aşkın, taşkın vecdin ifadeleridir. Yani, Yunus'un şiiri­nin kaynağı akıl, değil; gönüldür, ruhtur.

“Bu dünyada bir nesneye yanar içim göynür özüm

Yiğit iken ölenlere gök ekini biçmiş gibi”

“Derviş Yunus söyle sözü, yaş dolmuştur iki gözü

Bilmeyen ne bilsin bizi, bilenlere selam olsun”

diyen Yunus Emre'nin güzel dili ile Türkçemiz yeşermiştir. Yunus, yalnızca Türkçe yazan bir şair değildir. O’nun gerçek marifeti Arapça ve Farsçanın moda olduğu bir devirde yalın ve derin bir söyleyişle Türkçenin kurucusu olmasıdır.

Türkçenin zengin bir dil olduğu, su götürmez bir gerçektir. Galiba, bu noktada eksiklik dilde değil, o dili eksik öğrenen bizlerdedir. Bize gerekli olan, yalnızca, dilimizin zenginliği, işlekliği ve güzelliği konusundaki “bilinç”tir. Böylesine zengin bir dile sahip olduğumuz için gurur duymalı; Türkçeyi daha güzel ve doğru biçimde öğrenmek ve kullanmak için gayret etmeliyiz!

Yorumlar (1)
Hatice 2 hafta önce
Öncelikle çocuklarımızı yabancı özentisinfen kurtarmalıyız sanki. Tişörtlerde( Türkçesi ne bilmşyorum mesela) yabancı yyazılarla, market mağaza isimleri markalar vs. Toplumca anlamsız bir yabancı özentisi oluşturuldu yıllarca. Özümüzü kültürümüzü dilimizi sevemedik ne hikmetse. Sizin gibi akademisyenlerimizşn bu konuda bir kültğr hareketi başlatması gerek diye düşünüyorum. Selam ve hürmetler
banner331
11
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@