11.10.2021, 00:14

İran İsrail Azerbaycan savaşın neresindeler

Son günlerde İran ile Azerbaycan arasında meydana gelen baş döndürücü gelişmeler savaşın eşiğine kadar yaklaşmıştır. İran Azerbaycan ile İsrail ilişkilerini bahane ve gerekçe göstererek tansiyon yükseltip Aras nehri boyunca askeri tatbikat yapmaya başlaması Türkiye’yi de yakından ilgilendirmektedir. İran Dışişleri Bakanı geçen gün yapmış olduğu Moskova seyahati neticesinde şimdi de Türkiye ile Dışişleri Bakan yardımcılığı seviyesinde temaslara başladı. İran cumhurbaşkanı İbrahim Reisinin göreve başlama töreninde Azerbaycan meclis başkanı ve Türkiye meclis başkanına karşı yapılan protokol nezaketsizliğini Türkiye’yi ziyaret eden İran heyetine karşı nasıl bir protokol uygulandığı aslında merak konusu.Türkiye’yi ziyaret eden bütün heyetler resmi protokol gereği Atatürk’ün yatmış olduğu Anıtkabiri ziyaret ederler. İran hiçbir zaman bu protokole uyumamıştır ama şimdi gözler Dışişleri bakan yardımcıları toplantısı öncesi Anıtkabir ziyareti olacak mı buna kilitlenmiş durumdadır. İran İbrahim Reisinin töreninde hem Azerbaycan’ı ve hem de Türkiye’yi protokol üzerinden Karabağ gerekmesi ile aşağılamıştır. Ermenistan başbakanı ile bayraklı görüşme yapılırken Azerbaycan ve Türkiye Meclis başkanları ile görüşmede iki ülkenin bayrağı salona konmamıştı. Öncelikle iran geçen
Hafta ortaya çıkan gerginliğe iki ay öncesinden hazırlık yapmıştır şimdi Türkiye İran ile görüşürken olayı bugün çıkmış gibi değerlendirirsek sonuç alma şansı olmaz İran belirlediği hedeflere doğru emin adımlar ile ilerler.
10 Kasım anlaşması niye uygulanmıyor
10 Kasım barış anlaşması nda imzalanan metin henüz resmi olarak yayınlanmadığı için üzerinde çok tartışılma yapılmaktadır. Ermenistan ile Karabağı birleştiren Laçin yolu için “koridor” ifadesi kullanılırken zengezuriçin “yol” ifadesi ön plana çıkmakta. Uluslararası anlaşma metinleri oldukça üstdüzey diplomatik dil ile yazılır. Her bir ayrıntı anlaşma esnasında kayda alınmaz ise daha sonraki süreçte meydana gelen olaylar üzerinden anlaşma metni yorumlanmaya çalışıldığında her ülke kendi lehine kendi menfaatine göre bu metni yorumlamak ister. Laçin koridoru açık olmasına rağmen hala Zengezur meselesinde bir ilerleme söz konusu değildir. Zengezur koridoru mu zengezur ulaşım hatları mı bu soruya net cevap bulunmadığı İçin sorun sürüncemede kalacaktır. İran bu yolun açılmasını veya bu koridorun açılmasını kesinlikle istememektedir. Bunun İran açısından değerlendirildiğinde haklı sebepleri olabilir. Çünkü İran Türkiye ile Azerbaycan’ın direk irtibat kurmasını istememektedir bunu ekonomik sosyal ve siyasi sebeplere dayandırmaktadır. Zengezur ulaşım hatları veya koridorunun açılmasını engellemek için İran şehircilik Bakanı sık sık Erivan’a gitmekte Ermenistan yetkilileri de Tahran’a gitmektedir. İran Tahran tebrizErivan Batum tren ve otoban yolunun Açılması konusunda oldukça ısrarlı olmaya başladı. Zengezur yolu ve ya koridoru İran’a Güney Kafkasya’daki tüm hedefe ve amaçlarına darbe vuracak endişesini yaşatmaktadır.
Karabağda İran İsrail
44 günlük savaş Azerbaycan işgal altındaki topraklarını azat etmeye fırsat verdi fakat dağlık karabağ sorunu hala devam etmekte. İran özellikle Azerbaycan İsrail ilişkilerinde son derece rahatsız olduğu için ve geçen haftalarda Tahran‘dan meydana gelen sabotajlardan Azerbaycan İsrail ittifakını sorumlu tuttuğu için buna bir cevap olması İçin Askeri tatbikatlar yaptı.

Azerbaycan devletleşme ve milletleşme sorununu Türk milliyetçiliği ideali etrafında toparlayarak bölgede ayakları üzerinde duran bir devlet olma sürecini başlattığında bundan en çok İran rahatsızlık duyacak. Onun için Azerbaycan toplumu Türk milliyetçiliği fikri etrafında yeniden milletleşme sürecinin yaşarken iran da kendini gözden geçirecektir. İran bir taraftan askeri tatbikat ile Azerbaycan‘a gözdağı verirken diğer taraftan diploması harekete geçirecek çözüm aramakta. Özellikle Moskova ile gerçekleşen dış ilişkileri düzeyindeki görüşme & dışişleri Bakan yardımcılarının Ankara’daki görüşme teşebbüsleri İran’ı bölgede dikkate alınması gereken bir devlet pozisyonuna sokmaktadır. İran 44 günlük savaş boyunca bölgedeki gelişmeleri yakından takip etmiş çoğu zaman Ermenistana yardım etme konusunda gayret içerisinde olmuş ve savaşın neticede İrana olumlu veya olumsuz etki edeceğini görmüş bir devlettir..Savaşın hemen peşine Bakü’de gerçekleşen askeri törende Erdoğan’ın okuduğu şiir ister istemez İran’ı rahatsız etmiştir. İran Savaşı ilk gününden itibaren gelişmeleri takip ederek ona göre hamle ve hareketler gerçekleştirmiştir. Mesela İbrahim reisinin yemin töreninde Azerbaycan ve Türkiye meclis başkanlığına bayrak krizi üzerinden yapılan diplomatik nezaketsizlik buna bir örnektir. İran bölgedeki kontrolü kaçırmamak için hem diplomasi harekete geçirmek hem de askeri tatbikatlarla gözdağı vermeye bir strateji olarak görüyor.

İran elde etmeye çalıştığı nükleer silah konusunda uluslararası atom enerjisi kurumu tarafından ve Amerika tarafından sürekli uyarılmaktadır. 2/3 yıldır İranda nükleer fizikçilere karşı yapılan suikastler nükleer testere karşı yapılan sabotajlar iran’ın atom bombası elde etmesini engellemek için yapılan çalışmalardır. İran’ın özellikle Azerbaycan İsrail ilişkilerinden son derece rahatsız olması İran’daki sabotaja suikastlerin bu ittifakın neticesinde gerçekleştiği zannına da kapılmasına sebep olmuştur. İran İsrail tarafından kuzeyinden çevrildi endişesi ve paniği içerisinde Hareket etmeye başladı. Öncelikle Azerbaycan içerisinde faaliyette bulunan Zeynebiye ve hüseyniye örgütler üzerinden Azerbaycan’ın toplumsal yapısını karıştırmak için önümüzdeki günlerde bazı faaliyetler gerçekleşecek. Buna karşılık İsrail ve Amerika iran’ın nükleer tez elde etmesini öğrenebilmek adına yeni sabotaj ve suikastler gerçekleştirebilir.

Yorumlar (0)
banner331
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Ekim 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:12
Öğle 12:54
İkindi 15:56
Akşam 18:27
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Fenerbahçe 9 19
3. Beşiktaş 9 17
4. Karagümrük 9 17
5. Galatasaray 9 17
6. Hatayspor 8 16
7. Altay 9 15
8. Konyaspor 9 14
9. Alanyaspor 8 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 8 11
12. Gaziantep FK 8 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 7 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. Denizlispor 9 10
12. Altınordu 9 10
13. Adanaspor 9 9
14. Manisa FK 9 9
15. Boluspor 8 8
16. Bursaspor 8 8
17. İstanbulspor 7 7
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Aston Villa 8 10
13. Arsenal 7 10
14. Crystal Palace 7 7
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Athletic Bilbao 8 13
9. Valencia 9 12
10. Real Betis 8 12
11. Villarreal 8 11
12. Mallorca 9 11
13. Espanyol 8 9
14. Elche 9 9
15. Cádiz 8 7
16. Celta de Vigo 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 7 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@