13.06.2021, 22:36

KIZANLIK MUHACİRLERİNİN DESTANI

Tarihimizde 93 Harbi diye bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi, Rumelindeki müslümanların toplu öldürülmesi ve Rusyanın stratejisi ile “Rumeli Türkiyesi”nin Türklerden temizlenmesine yol açtı.  Ruslar Bulgarları ve diğer Balkan topluluklarını “Slav birliği” ülküsü etrafında tahrik etmişler ve neticede Balkanları “Türklerden arındırma”da ciddi bir netice almışlardır. Maalesef bu olaylarla ilgili çok fazla hatırat, günlük, araştırma ve inceleme kitaplarımız yoktur. Ertuğrul Düzdağ'ın Zağra Müftüsünün Hatıraları (Tercüman 1001 Temel Eser) başlığı altında yayımladığı Hüseyin Raci Efendinin eseri, yazarın tanıklılıklarına da yer verdiği “Tarihçe-i Vaka-i Zağra”, “Hercümerc-i Kıt'a-i Rumeli” ve “Hicretname”den oluşur ve bu konudaki az sayıdaki eserlerden ilk akla gelenidir. 
“Hicretname”, muhacirlerin karşılaştığı zorlukları ve sebeplerini manzum olarak anlatan acıklı ve düşündürücü bir metindir.
Bunlara bir de Ali Saib'in yazdığı ve yakında bir yüksek lisans tezine (Huzeyfe Şeker, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya 2019) konu olan “Son Osmanlı Rus Muharebesi”ni ilave edebiliriz.  
Kitaplığımdaki bir cönkte yer alan “Destan” başlıklı, müellifi meçhul ve son kısmı eksik olan bir manzumede de 93 Harbinin ardından yerini yurdunu terkedip yollarda perişan olan Kazanlık ahalisinin Edirneye sığınışı anlatılmaktadır. Bu da 93 Harbi edebiyatına küçük bir katkı olarak okunabilir.
Halktan birisinin söylediği anlaşılan bu “Destan”da, “kara babur”, “kara vapur” yani trendir. O yıllardan kalma, vatan müdafaasında şehit olan Mehmetçiklerin arkada bıraktığı eşlerinin haline tercüman olan  yanık bir türkü daha vardır: “Kara vapur inim inim iniler / Yetim kaldı top kâhküllü gelinler.” 
Destana dönersek, bahsi geçen Kazanlık, Bulgaristanın ortasında Eski Zağra vilayetinde müslümanlarla dolu zengin bir kasaba idi. Daha çok Kızanlık diye maruftur. Bu arada, Şıpka olarak bilinen yer de Şıpganıl diye yazılmıştır. Halk ağzında öyle söylendiğini sanıyorum. 
Destanda “Divanlar verildi” dendiği “hareket emri”dir. “Baburlar ceylân etdi” ifadesindeki “ceylân”, “cevlân” yani hareket olmalıdır.  
Onu söyleyenin toplumsal konumunun bilinmesi için metin, hiçbir değişiklik veya düzeltme yapılmadan olduğu gibi verilmiştir.
Tarihî acılarımızı daha çok irdelemek, hatırlamak, ders çıkarmak mecburiyetindeyiz. Etrafımızda olup biten, bizi buna mecbur kılıyor. Bu “Destan” da bu yolda bizi düşündürebilir.  

DESTAN

Dereler içinde bindik kara babura
Divânlar verildi her bir babura
...
Her baburlar ceylân etdi.

Edirneye geldi hanımlar ağladı
Asker içerde ciğerin dağladı
Şaşmış Edirnenin başası begleri
Ordumıza kâfir hücûm eyledi.

Kazanlık şeheri bir ulu kasaba
Rumili Bulkar dönmüş Moskafa
Kesilen kelleler gelmez hisâba
Kadîr Mevlâm bizi aslan eyledi.

Kazanlıkdan çıkdım sağ selâmet
Şıbganıl kazâsında kopdı kıyamet. ...

Yorumlar (0)
banner331
33
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 29 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:16
İkindi 17:11
Akşam 20:32
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 0 0
2. Alanyaspor 0 0
3. Altay 0 0
4. Antalyaspor 0 0
5. Beşiktaş 0 0
6. Karagümrük 0 0
7. Fenerbahçe 0 0
8. Galatasaray 0 0
9. Gaziantep FK 0 0
10. Giresunspor 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Hatayspor 0 0
13. Başakşehir 0 0
14. Kasımpaşa 0 0
15. Kayserispor 0 0
16. Konyaspor 0 0
17. Rizespor 0 0
18. Sivasspor 0 0
19. Trabzonspor 0 0
20. Malatyaspor 0 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altınordu 0 0
3. Ankara Keçiörengücü 0 0
4. Ankaragücü 0 0
5. Erzurumspor 0 0
6. Balıkesirspor 0 0
7. Bandırmaspor 0 0
8. Boluspor 0 0
9. Bursaspor 0 0
10. Denizlispor 0 0
11. Eyüpspor 0 0
12. Gençlerbirliği 0 0
13. Kocaelispor 0 0
14. Manisa FK 0 0
15. Menemenspor 0 0
16. Samsunspor 0 0
17. Tuzlaspor 0 0
18. Ümraniye 0 0
19. İstanbulspor 0 0
Takımlar O P
1. Arsenal 0 0
2. Aston Villa 0 0
3. Brentford 0 0
4. Brighton 0 0
5. Burnley 0 0
6. Chelsea 0 0
7. Crystal Palace 0 0
8. Everton 0 0
9. Leeds United 0 0
10. Leicester City 0 0
11. Liverpool 0 0
12. Man City 0 0
13. M. United 0 0
14. Newcastle 0 0
15. Norwich City 0 0
16. Southampton 0 0
17. Tottenham 0 0
18. Watford 0 0
19. West Ham 0 0
20. Wolverhampton 0 0
Takımlar O P
1. Deportivo Alaves 0 0
2. Athletic Bilbao 0 0
3. Atletico Madrid 0 0
4. Barcelona 0 0
5. Cádiz 0 0
6. Celta de Vigo 0 0
7. Elche 0 0
8. Espanyol 0 0
9. Getafe 0 0
10. Granada 0 0
11. Levante 0 0
12. Mallorca 0 0
13. Osasuna 0 0
14. Rayo Vallecano 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Real Sociedad 0 0
18. Sevilla 0 0
19. Valencia 0 0
20. Villarreal 0 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@