Prof. Dr. Kahraman: “Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi olarak görünüyor”

Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman, “Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi midir yoksa kültürel sermayenin bir bileşeni midir? Mevcut hale bakıldığında bunun sadece bir zevk meselesi olarak kaldığı, kültürel sermaye ile ilişkilenemediği anlaşılıyor” dedi.

KÜLTÜR SANAT 18.02.2021, 10:57
Prof. Dr. Kahraman: “Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi olarak görünüyor”

Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman, “Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi midir yoksa kültürel sermayenin bir bileşeni midir? Mevcut hale bakıldığında bunun sadece bir zevk meselesi olarak kaldığı, kültürel sermaye ile ilişkilenemediği anlaşılıyor” dedi.

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSAM), Öteki Buluşmalar 2021 dizisi kapsamında Dr. Servet Gündoğdu’nun moderatörlüğünde Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman’ı ağırladı. Online bir platform üzerinden gerçekleştirilen programda “Edebiyatın Evinde Kiracı Olmak: Divan Edebiyatına Nereye Gitti?” başlığı altında yaptığı konuşmayla Kahraman, konuyla ilgili değerlendirmelerini izleyenlerin dikkatine sundu.

“Batı bilinç tarihinin en önemli kavramlarından birisi sözleşmedir”

Kiracı olmanın ne olduğunu açıklayarak sözlerine başlayan Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman, “Divan edebiyatı çocukluğumdan beri bir ölçüde zihnimin bir yanını işgal eden olgulardandır divan edebiyatı birçok yanıyla ele alınabilir. Hele bugünün gelişmiş, genişlemiş kuramsal dünyasında bu hayli hayli böyle olacaktır. Bu konuyu kendi kendime düşünürken aslında bu ‘edebiyatın evinde kiracı olmak’ kavramını sonradan buldum. Biraz da cazibesine kendim de kapıldım. Peki, kiracılık nedir? Ben de çok uzun yıllar kiracı olarak oturdum. Yani 64 yaşındayım. 60 yaşıma kadar kiracı olarak yaşadım. Bu kiralama meselesi, bir kontrat meselesidir, bir sözleşme meselesidir. Bildiğiniz üzere Batı dünyasının, Batı bilinç tarihinin, Batı toplumsal tarihinin, siyasal tarihinin en önemli kavramlarından birisi sözleşmedir. Yine benim ilgimi çok çeken bir husustur. Bu bir sosyal teori ve bir siyasal teori çalışan kişi olarak sözleşme kavramının nasıl Batı’da bu kadar geç bir tarihte Rousseau ile birlikte kendi nihayetine eriştiğini ben her defasında hayretle düşünürüm. İnsanlığın yani Roma hukukundan beri getirdiği bir şeyi nasıl bu kadar geç somutlaştırdığı, bize de modernleşmenin aslında ne kadar yeni bir şey olduğunu gösteriyor. Bu açıdan bakınca da ben bu konuşmanın başlığını önce yeni bir edebiyat sözleşmesi olarak düşünmüştüm. Yani acaba bu edebiyat zevki ve toplumun benimsediği edebiyat açık veya zımni, örtülü, kapalı bir gizli sözleşmeye dayanır mı? Düşüncem şudur: Evet, dayanır, zevk bu manada, bu meyanda teşekkül eder” diye konuştu.

“Sadece Tanpınar zevkin teşekkülü konusuna değinmiştir”

Edebiyat zevki konusunun çok ciddi ve Türkiye’deki entelektüel birikimin henüz ele almadığı bir konu olduğunu ifade ederek sözlerini sürdüren Kahraman, “Sadece Ahmet Hamdi Tanpınar arada bir az da olsa zevk konusuna, zevkin teşekkülü konusuna değinmiştir. Tabii, büyük inkıraz dönemleri yaşadığı için o ve sürekli olarak Batı’yla kendi içinde yaşadığı toplum arasında gelgitli bir zihin dünyasına sahip olduğu için zevk meselesi üstünde düşünmüş ve insanları düşünmeye davet etmiştir. Fakat bunu ele almamışızdır. Dediğim gibi entelektüel birikim Türkiye’deki sosyal teori birikimi, entelektüel tarih birikimi henüz bu evreye gelmedi. Ama bu çok önemli bir konudur. Bunu hazırlayan, yani zevki hazırlayan, zevkin dönüşümünü sağlayan çok yakın dönemli analizler var. Bir açıdan bakarsanız Roland Barthes’in moda konusunda söyledikleri bununla bir ölçüde ilişkilidir. Elbette ilişkilidir. Ama onun öncesinde, yani buna daha makro bir açıdan bakan, tabii benim de bu konuşmada değineceğim, ele alacağım Bourdieu var. Bourdieu bir sosyolog ve genel olarak doğrudan doğruya zevk, taste bu gibi konularda olmasa bile dolaylı olarak bunun üstünde düşünmüştür. Hatırlanmayan bir isimden bahsedeyim Fransızlar bu konuya meraklıdırlar. Onların zevkçil, hedonist bir yanları olduğu gibi kültürel tanımlarını kendilerine ait birtakım çerçeveler içinde okuma kaygıları da önem taşıdığından ve ağır bastığından mesela Régis Debray. Bir dönem Mitterrand’ın danışmanlığını yapan, bir dönem Fidel Castro ile beraber Küba devrimine katılan, tutuklanan, annesinin çabalarıyla serbest bırakılan Régis Debray’nin entelektüeller hakkında yazdığı kitap aslında Fransa’da lise eğitimi üzerinden bu edebi zevkin, edebi normların nasıl teşekkül ettiğini ele alır. Buna şunu ekleyeyim, acaba edebi zevk edebi normla, at başı gitmek zorunda mıdır? Bu sorunun cevabı toplumsal ve makro bir planda bakıyorsanız büyük bir evettir. Zevk dediğimiz hadisenin yaygın, geçerli, norm olanla ve moda olanla ilişkisi vardır. Zaten mesele bu normatif yapıların nasıl değiştiğidir” şeklinde konuştu.

“Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi olarak görünüyor”

“Yeni bir sözleşmeyle Divan edebiyatı kolektif bilince iade edilebilir mi?” şeklindeki soruyu konuşmasının merkezine taşıyan Kahraman şunları söyledi: “Bir toplum veya kültür mühendisliği çabası içerisinde değiliz ama kültürel hayatın temel bir kavramını biliyoruz. Bu kavramın adı klasik. Fransa, İngiltere, hatta Amerika’daki klasik veya kanon kavramına baktığımız zaman belli bir eğitim düzeyinde klasiği bilmemek söz konusu değil. Burada meslek alanlarının pozitivist ayrışması meseleyi değiştirmeye yetmez. Fransızlar için bir klasiği ya bilirsiniz ya bilmezsiniz. Bilmeyenler ikinci sınıf insanlardır. Bourdieu’nun bir kavramını kullanayım, onun mütekabiliyetler dediği, sınıf-zevk ilişkisi burada bir dinamik sağlayabilir mi bize? Habitus bir tür kolektif bilinçtir. Yaşam tarzları evreni denebilir buna. Bu evren sınıf ve zevk ilişkisini somut bir yapı haline getirir. Divan edebiyatını beğenmek bugün bir zevk meselesi midir yoksa kültürel sermayenin bir bileşeni midir? Mevcut hale bakıldığında bunun sadece bir zevk meselesi olarak kaldığı, kültürel sermaye ile ilişkilenemediği anlaşılıyor. Eğer bir sözleşme arıyorsak ve bu sözleşme, toplumsal sözleşme olacak ise o zaman bu kültürel sermayenin de bir bileşeni olabilir mi.”

“Edebiyatın Evinde Kiracı Olmak: Divan Edebiyatına Nereye Gitti?” başlıklı konuşma, dinleyenlerin aktif katılımı, soru ve katkılarıyla sona erdi.
Yorumlar (0)
banner331
7
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 06:01
Güneş 07:25
Öğle 13:21
İkindi 16:31
Akşam 19:06
Yatsı 20:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@