03.04.2021, 16:37

Mankurtlar Dünyası

Nayman Ana yana yana, ağıtlar yakarak aradığı oğlunu bulduğunda, oğlu onu tanımıyor, boş gözlerle bakıyordu anasına… “Oğlum ben senin ananım. Tanımadın mı beni? Baban Dönenbay’dır. Sen Colaman’sın.” Genç adam “Hayır, ben Mankurt’um” dedi. Nayman Ana çabalayıp duruyordu: “Adını hatırla! Kim olduğunu hatırla!” Oğlu için yollar geçen, izler süren, her şeyini bir yana bırakan Nayman Ana,Mankurtlaşmış oğlunun attığı okla bu dünyadan göçüp gitti. Büyük romancı Cengiz Aytmatov “Gün Olur Asra Bedel” isimli romanında bu efsaneyi anlatıyor. Kazınmış kafasına taze deve derisi geçirilmiş bir insanın kafasında güneş altında kuruyarak büzüşen derinin zorlamasıyla kişinin, eğer ölmediyse, hafızasını kaybetmesi ve kendini bu hale sokanlara köle olması böyle anlatılır romanda.  

Mankurtlaşmak; kim olduğunu unutmak, sapla samanı birbirine karıştırmak, geçmişle irtibatını koparmak ve aslında nereye gittiğini bilmemek demek. Efsanelerde zorla yapılan bu kötülük, günümüzde artık kişinin kendi isteğiyle yerine getiriliyor. Mankurtlaştırılma yolunda süratle ilerleyen insanlar kendisini bu halden kurtarmaya çalışan ebeveyn, arkadaş, öğretmen, dost vs her kimse ona düşman oluyorlar. 

Türk milletinin mankurtlaşması için bir dönem geçmişi ile irtibatını kopardılar. Şimdi geldiğimiz noktada kendi kendimizi mankurtlaştırmanın en önemli araçlarını kendimiz üretiyoruz. Bunu da ehem ile mühimi karıştırarak yapıyoruz. Eskiler “Ehem mühimme müreccahtır” derler. Daha önemli olanın önemli olana tercih edilmesinin ifadesidir bu. Galiba temel sıkıntımız önemli ile daha önemli arasındaki farkı ayırt edemememiz olsa gerek.

Bu farkı kavrayabilmemiz için önce neyin “değer” ifade ettiğini bilmemiz gerekir. Eğer başarıyı, kazanmayı, makamı, mevkiyi, itibarı, parayı, gücü, teknolojinin getirdiği şeyleri değer olarak kabul edersek mankurtlaşmaktan kaçışımız mümkün değildir. 

Farkında mısınız? Yakın zamana kadar “tüketim toplumu olduk” diye hayıflanır dururduk. Artık neredeyse “tüketmek” bile bir değer oldu. Çünkü artık tüketmiyoruz bile… Sadece alıyoruz. Bir daha alıyoruz. Bir daha alıyoruz. Paramız ne kadarsa o ölçüde alıyoruz. Alıyoruz, tüketmeden bir daha alıyoruz. Bu telefon, plastik bir gereç, ayakkabı, gözlük, takı… Aklınıza ne gelirse o oluyor. Ama Allah’ımız var, satın alma rezonansına girmiş biz insanlardan bir kısmımız hâlâ pilav yerken tabağımızda pirinç tanesi bırakmamaya çalışıyoruz ki, israf olmasın diye (!) Yemekten hemen sonra, daha sofrada oturmaya devam ederken; iki yıl önce aldığımız otomobili, altı ay önce aldığımız telefonu, geçen ay aldığımız gömleği değiştirmemiz konusunda sohbete başlarız ama o başka…

Şair Bahaeddin Karakoç diyor ki:

“Artık zevâl vakti, akşam oluyor.

Göklerin kapısı hâlâ aralık…

İnce bir sızıyla içim doluyor,

Her zaman sökmüyor gözü karalık.”

İnsanlığın zevâl vakti geldi mi ola? Ümitsiz miyiz? Şair, şiirinin ikinci mısraında gönlümdeki cevabı veriyor. “Göklerin kapısı hâlâ aralık” ama bizim bu kapıdan geçmek gibi bir niyetimiz var mı bilmiyorum.

Mankurtlaşmış olmak bizi zor ve değerli olan çok şeyden uzaklaştırıyor. Gayret etmeyi, paylaşmayı, düşünce tekrar kalkmayı, birinin elinden tutmayı, çalışmayı, öğrenmeyi, muhabbet ehli olmayı, saygı göstermeyi, sevmeyi, şükretmeyi, nezaketi, zarafeti unutur olduk.

Onun içindir ki mimarimiz, şehirimiz, şiirimiz, sosyal hayatımız, ticaretimiz, alış-verişimiz, eğitimimiz, kültürümüz, evimiz, sokağımız ancak bir Mankurt’un yapabileceği gibi mantıksız, anlamsız, şekilsiz, köksüz, muhabbetsiz, ruhsuz, oransız ve kaba oluyor. Bu girdaptan nasıl çıkılır, diye kafa yormalı. Şunu da bilmeliyiz ki, bu sadece Türkiye’nin derdi de değil. Bu tek başına, “ah bu gençler nasıl da bozuldular” ifadesi de değil. Gencimizden yaşlımıza, kadınımızdan erkeğimize, okumuşumuzdan okumamışımıza, hepimiz aynı kalitesizliğe koşar adım gidiyoruz. Umulur ki makul bir sürede dünya ve hassaten ülkemiz insanı bu girdaptan çıkabilsin. Bunu başarabilmek için irade göstermemiz gerekiyor. Yasal ile helal olan arasında tercih söz konusu olduğunda bir lahza bile düşünmeden, aleyhimize bile olsa, helal olanı tercih etmeliyiz. Bunlara ilave olarak merak edip soru sormalıyız. Şehirlerimizi büyük köyler olmaktan çıkarıp, medeniyetin merkezleri haline getirmeliyiz.

Merak etmek demişken; sahi, Mimar Sinan Süleymaniye’nin Haliç’ten bakınca sağdaki iki minaresini parası yetmediği için mi diğerlerine nazaran kısa yapmıştır?

Kültürümüzden

Nef’î

Ey dil hele âlemde bir âdem yok imiş

Var ise de ehl-i dile mahrem yok imiş

Gam çekme hakikatte eğer ârif isen

Farz eyle ki el’ân yine âlem yok imiş

Okumakta Fayda Var

Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi – Mehmet Genç

Yorumlar (0)
banner331
11
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@