11.10.2021, 00:13

MİLLÎ MÜCADELEDE MANEVİ MİMARLAR

Millî Mücadele’de Ankara Hacı Bayram-ı Velî Camii çevresinde oluşan kültürel zeminin rolü büyük olmuştur. Mustafa Kemal ve silah arkadaşları,millî mücadele hareketini Ankara merkezli yürütmüş, bu şehrin ahlak mimarı sayılan Hacı Bayram-ı Velî (öl. 1429) kültürünün etrafında oluşturmuştur. Ülkenin her bölgesinde millî mücadeleye verilen destek akabinde sonuca doğru yaklaşılırken Ankara’da Mustafa Kemal için özel kurulan Seymen Alayı (Sekbân) arkasında tam kadro birçok Mevlevî,Sa’dî, Rifâî, Kâdirî, Nakşî, Hacı Bayram-ı Velî’nin meşrebine müntesip yetişmiş öğrenciler yer almıştır. Bu şehirde o dönem en çok talebeye  sahip Nakşîler, üstatları Topçu Şeyh Efendi ile birlikte Sa’dilerin hocası ve diğerlerinin önünde yürümüşlerdir. Samanpazarı’nda Muharrem Efendi, şöyle bir aktarımda bulunur:“Mustafa Kemal, Sivas Kongresi’nden Ankara’ya gelirken karşılamaya çıkmıştık.Taceddin ve Hacı Bayram sancaklarını aldık. İçimizden iki güzel sesli öğrenci de M. Kemal Paşa’nın otomobili görülünce,Dikmen tepelerinde sala verdi. Diğerleri de başka tepelerden ezanokudular”.

Millî Mücadele’nin tamamlayıcı unsuru yeni meclis de bir Cuma günü, Hacı BayrâmCamii’nde kılınan namaz akabinde küşat edilmiştir. Heyeti temsiliyye adına MustafaKemal imzasıyla 23 Nisan 1920’de altı maddelik bir bildiri yayımlanmıştır. Cemal Kutay,“BMM’nin 23 Nisan Cuma günü açılacağını beyanla bu günün hayırlılığındanfaydalanma, Hacı Bayram-ı Velî Camii’nde Cuma namazı kılınırken, Kur’ân ve salatasığınılacağı, namazdan sonra lihye ve Sancak-ı Şerif alınarak meclise gidileceğini”nakleder.

Buradan da anlaşılacağı üzere Mustafa Kemal, kurulacak yeni hükümetsistemine manevi bir ruh katmak istemiş ve halkın büyük teveccüh gösterdiği din ve dininyaşam şekli öğelerine yer vermiştir. Bu cümleden olmak üzere ilk Türkiye BüyükMillet Meclisi’nde Şemseddin Efendi, Servet Efendi, MazlumBaba, Cemaleddin Çelebi, Abdülhalim Çelebi gibi pek çok zevatın görevlendirilmesi bunu teyit etmektedir. Keza bu mecliste Gazi’nin ikiyardımcısından biri Cemaleddin Efendi, diğeri Abdülhalim Efendi’dir.

Millî Mücadele’yi destekleyen toplumun ahlaki gelişimine katkı sağlayan gönül dilini kullanan eğitimci hocalarını sadece savaşlara iştirak etmekle sınırlıkalmamışlardır. Bu zatlar aynı zamanda mücadelenin meşrûiyyet kazanmasında halkımotive etmiş, etkili vaazlar, sohbetler yaparak, dini cemiyetler tertip ederek topluma ümit aşılamış,kısıtlı maddi kaynakları transferde, yeri geldiğinde padişah ile Ankara arasında bir neviarabuluculuk görevi üstlenmişlerdir.

Yeni Meclis’in açılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında katkıları bulunanbu zevatın çok büyük bir kısmı belli bir menfaat, çıkar ilişkisi ve herhangi bir takdirve taltif beklentisi içinde olmamışlardır. Bunların büyükbir kısmı taltif ve takdire ihtiyaç duymadıklarını bunu Allah rızası için yaptıklarını ifadeetmişlerdir. Bazıları ise milletvekilliği teklifini kabul etmiş, yeni Cumhuriyet’inteşekkülünde, fikir ve düşünceleriyle yol göstermek istemişlerdir.

Atatürk, zamanın şartları doğrultusunda pek çok seçkin ileri gelen ilim adamlarıyla mektuplaşmış, ihtiyaç olduğunda onları yerlerinde bizzat ziyaret etmiştir.

Milli mücadelede yukarıdaki isimleri geçen zevatın dışında Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir gibi büyük askeri dehaları da hayırla yad etmek hepimizin vatani bir görevidir.

Yorumlar (0)
banner331
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Ekim 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:12
Öğle 12:54
İkindi 15:56
Akşam 18:27
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Fenerbahçe 9 19
3. Beşiktaş 9 17
4. Karagümrük 9 17
5. Galatasaray 9 17
6. Hatayspor 8 16
7. Altay 9 15
8. Konyaspor 9 14
9. Alanyaspor 8 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 8 11
12. Gaziantep FK 8 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 7 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. Denizlispor 9 10
12. Altınordu 9 10
13. Adanaspor 9 9
14. Manisa FK 9 9
15. Boluspor 8 8
16. Bursaspor 8 8
17. İstanbulspor 7 7
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Aston Villa 8 10
13. Arsenal 7 10
14. Crystal Palace 7 7
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Athletic Bilbao 8 13
9. Valencia 9 12
10. Real Betis 8 12
11. Villarreal 8 11
12. Mallorca 9 11
13. Espanyol 8 9
14. Elche 9 9
15. Cádiz 8 7
16. Celta de Vigo 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 7 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@