02.01.2021, 23:37

Polis veya Jandarmanın önleyici araç durdurması

Tüm yurt genelinde sokağa çıkma yasağı olan bir günde; Antalya’da polisin "dur" ihtarına uymayan sürücü, içerisinde eşi, bebeği ve bakıcının bulunduğu aracıyla ortalığı adeta birbirine kattı. Trafik polislerini uzun süre arkasından sürükleyen sürücü, yaklaşık 20 dakikalık kovalamacanın ardından yakalandı. Aracının durdurulması üzerine kendisinin “avukat” olduğunu ve polisin kendisine işlem yapamayacağını iddia etti. Polis çok doğru bir şekilde şu an görevde değilsin vatandaşın tabi olduğu kurallara tabisin dedi. Ayrıcalık bekleyen sürücü, polise epey zorluk çıkardı.

Kelepçelenen avukat, "Polisin neden kaçtın?" sorusuna, "Alkollüydüm, kaçtım" dedi. Sürücünün eşi de, polise uzun süre zorluk çıkardı. Sürücünün daha önce birçok kez alkollü araç kullanmaktan ehliyetine 2026 yılına kadar el konulduğu öğrenilirken, sürücü ve eşine çok sayıda ihlalden cezai işlem uygulandı.

Yaşanan bu olay açıkça gösteriyor ki, polisin önleyici araç durdurma yetkisi avukatlar tarafından dahi yeterince bilinmiyor. Önleyici araç durdurma yetkisi, adli araç durdurma yetkisinden farklıdır.

Polis veya Jandarma tarafından gerçekleştirilen Önleyici Durdurma, seyahat özgürlüğünün (Any. 23/3) suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla geçici olarak engellenmesidir. Araçlar, bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek, kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi önlemek amacıyla durdurulabilir (PVSK 4/A). Belirtilen iki sebepten en az birisinin gerçekleşmediği durumda, hiçbir araç önleyici durdurma yetkisi kapsamında durduramaz.

Araç & Taşıt

Araç, karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.

Taşıt ise, karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir. Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir.

Karar verilmesi

Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için herhangi bir karara veya yazılı emre ihtiyaç yoktur. Suçun önlenmesi amacıyla “makul bir sebebin bulunması” durumunda polis veya jandarmanın bizzat kendisine bu yetki tanınmıştır. Yetkinin kullanılabilmesi bir kararın veya yazılı emrin alınmasına, yani bir izne tabi tutulmamıştır. Bir başka ifadeyle kolluk, şartları oluştuğunda durdurma yetkisini kendiliğinden kullanabilecektir.

Makul sebep

Durdurma işlemi yapılabilmesi için kolluğun tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan “makul bir sebebin” bulunması gerekir. Makul sebep, akla ve mantığa uygun olan sebeptir. Makul sebebin varlığını durdurma yapan kolluk kendisi takdir eder.

Keyfilik yasağı

Durdurma konusunda kolluğun sahip bulunduğu takdir yetkisi kötüye kullanılmamalıdır. Süreklilik arz edecek, fiilî durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz (PVSK md 4/A 2).

Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin gerçekleştirilmesi için zorunlu olan süreden fazla olamaz. Bu süre sabit bir süre olmayıp, somut olayın özelliklerine göre farklılık arz eden bir süredir. Durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde gecikmeye mahal vermeksizin araçların durduruldukların yerden ayrılmalarına izin verilir(PVSK md 4/A 3,4).

Durdurmanın icrası

Durdurulan araç sürücüsüne öncelikle durdurma sebebi bildirilir. Bu bildirim zorunludur. Durdurma yapan kolluk mensubu, üniformalı olsun veya olmasın, kendini tanıtmalı ve kimliğini durdurulan araç sürücüsüne göstermelidir.

Durdurulan aracın sürücüsünün sıfatı, örneğin avukat, belediye başkanı, hakim, cumhuriyet savcısı, memur veya bir kamu görevini ifa eden kişi olup olmaması önleyici durdurma işleminin icrası açısından önem taşımaz.

Durdurmayı takiben durdurulan araç sürücüsüne durdurma sebebiyle ilgili birtakım sorular sorulabilir, kimliğini veya bulundurması gereken diğer belgeleri ibraz etmesi istenilebilir, kimlik tespiti yapılabilir, sıvazlayarak üzerinde silah olup olmadığı kontrol edilebilir.

Durdurulan kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirler alınır. Durdurma esnasında gerekli, zorunlu ve mümkün olan arama, muhafaza altına alma, elkoyma, yakalama, zor veya silah kullanma gibi tedbirlere, bunlara ilişkin şartların oluşması kaydıyla, başvurulabilir. Ancak, durdurma işlemi, kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılmasını veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılmasını talep etmeyi kapsamaz (PVSK md 4/A 6).

Kolluk amirinin durdurma kararı yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir belge verilir.

Görevin sağladığı avantajların ve statünün görev dışında kullanılmaya çalışılması, hukuk bilincinin yeterince gelişmediğinin bir göstergesidir.

Kaynak: Polis veya Jandarmanın önleyici araç durdurması

https://www.bicakhukuk.com/polis-veya-jandarmanin-onleyici-arac-durdurmasi/

Yorumlar (0)
banner331
8
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 28 Şubat 2021
İmsak 06:09
Güneş 07:33
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 19:00
Yatsı 20:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 23 31
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 24 39
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 26 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 24 25
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 25 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@