31.01.2021, 08:01

Robert Kolej II

Robert Kolej’in kamuoyunca pek bilinmeyen tarihi yönlerine ait dosyalarını aralamaya devam ediyoruz. Önceki yazımızda Robert Kolej’in misyonerlik teşkilatına bağlı bir okul olduğunu belirten belgelere yer vermiştik. Belgeler, okulun normal bir eğitim kurumu niteliğinin ötesinde, talebelere dini ayinlere katılım konusunda baskı yapılan bir yer özelliği taşıdığını göstermekteydi. Öyle ki bu dinsel baskı, Osmanlı idaresini bile rahatsız etmiş, din ve vicdan hürriyetinden bahsederek uyarı yapmalarına sebep olmuştu. Bu defaki yazımızda yine Robert Kolej’in tarihindeki bir takım tartışmalı hadiseleri yansıtan başka belgeler sunacağız.

Mezuniyet Töreninde Skandal

Robert Kolej’in 13 Haziran 1906 tarihindeki mezuniyet töreni Hamidiye Marşı ile başlamıştı. Daha sonra öğrenciler tarafından iki Fransızca, üçİngilizce, bir Rumca ve bir de Ermenice yapılan konuşmalarla devam etmişti. Diğer konuşmaların içeriğinde bir problem olmasa da Androslu Michail D. Bogiazides (Boyazidis)’in yaptığı Rumca nutuk, Yunanistan’ı övücü ve Osmanlı’yı tahkir edici ifadeler ve imalar içermekteydi;“Yunanistan artık gelişmenin zirvesine ulaşmış, yol kesmeler ve kötü idare artık kalmamış, bu günkü Yunanlıların eski Yunanlıların torunları olduklarını aleme onaylatmışlar ve hatta Doğunun yenilenme döneminde Yunanistan birinciliği kazanacaktır.”Öğrencinin yüksek sesle attığı vebir bilim kurumuna yakışmayacak bu hamasi nutuk, törende hazır bulunan İngiltere ve Yunanistan büyükelçileri, Amerika Sefareti maslahatgüzarı, Rum Patrikhanesi’nden patrik kaymakamı, Ermeni Patrikhanesi ile Bulgar Eksarhlığı’ndan gelmiş birkaç rahip, Bulgaristan Prensliği Kapı kethüdası ve diğer davetliler tarafından hararetle alkışlanmıştır.Fakat, törende bakanlığı temsilen bulunan ve kendisine Yunanistan ve İngiltere elçilerinin ortasındaki koltuk tahsis edilmiş olanRum ve Ecnebi Mektepler Müfettişi Salih Efendi, nutuktan rahatsızlık duymuş ve durumu bakanlığa rapor etmişti

Müfettiş Salih Efendi’nin kanaatine göre talebenin yaptığı bu konuşma okul müdürünün bilgisi dışında olmuştur. Zira müdür bey, kapanış konuşması esnasında padişaha duayı “kemal-i hulus-i kalple” ifa etmiş ve bakanlar ile özellikle maarif bakanının ömürlerinin devamını cenabı haktan çok açık bir lisanla temenni etmiştir. Müfettişin müdürü koruyucu ifadelerine rağmen verdiği rapor Sadrazamlık makamına kadar ulaştırılmış ve okulun Maarif Bakanlığı tarafından uyarılması istenmiştir

Robert Kolej’de Kuran’a Hakaret

Belgelerden diğeri kolejdeki diploma töreninde Kuran-ı Kerîm’e yapılan hakaret ihbarıyla ilgilidir. 17 Haziran 1915 tarihli belge, Şeyhülislamlık’tan İçişleri Bakanlığı’na yazılmıştır. Çanakkale’de kanlı muharebelerin yaşandığı ve İstanbul’da heyecan ve korku dolu günlerin yaşadığı hassas bir dönemde, tören sırasında konuşma yapangenç talebelerden birisiKur’an-ı Kerim’den “O köhnemiş kitabın karanlık satırları” tabirlerini kullanarak söz etmektedir. Güvenilir kaynaklardan yapılan ihbarlar,Şeyhülislamlık makamını harekete geçirmiş vebir tezkireyle Dahiliye Nezareti (İçişleri bakanlığı)’nı uyararak soruşturma açılmasını istemiştir Tezkire şöyledir:

İçişleri Bakanlığı’na

Saygıdeğer Efendim;

Rumelihisarı’nda bulunan Robert Kolej talebesinden yirmi bir yaşlarında Aziz Vamık isminde birisinin hazırladığı ve ödül dağıtım töreninde okuduğu “tez”de Kuran-ı Kerim hakkında “O köhnemiş kitabın karanlık satırları” gibi her Müslümanın kalbini dağlayacak ve kabul edilemez bir tabir kullandığı güvenilir bazı kimseler tarafından haber verilmiştir. Cenâb-ı Allah tarafından hikmet vasfıyla tanımlanan, peygamber efendimizin ebedi mucizesi ve beşeriyetin iki dünya saadeti bir kitap hakkında Hilafet Merkezi olan bir yerde, Müslüman adını taşıyan bir genç tarafından küfür olabilecek böyle bir tabiri kullanması ne derece üzüntüyü mucip olacağı ortadadır. Bu nedenle hemen söz konusu tezin getirtilip incelenerek ortaya çıkacak duruma göre ilgili hakkında meselenin önemine uygun cezai işlemin yapılması hususunda gereğinin icrası…

17 Haziran 1915

Şeyhü’l-islam nâmına müsteşar

(imza)

Şeyhülislamlığın bu talebi, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından dört gün İstanbul Polis müdürlüğüne havale edilerek gereğinin yapılması istenmiştir

Belgeler:

Belge 1: Şeyhülislamlığını Dahiliye Nezareti’ne gönderdiği tezkire:

Belgenin transkripsiyonu

Bâb-ı Fetvâ

Dâire-i Meşihât-ı İslâmiye

Mektûbî Kalemi, aded: 12

Dâhiliye Nezâret-i Celîlesi’ne

Devletlü Efendim Hazretleri

Rumili Hisarı’nda kâin Robert Kolej talebesinden yirmi bir yaşlarında Aziz Vamık namında birisinin ihzâr ve tevzi-i mükâfât resminde kıraet eylediği “tez” de Kuran-ı Azimü’ş-şân hakkında “O köhnemiş kitabın karanlık satırları” gibi her Müslümanın kalbini dağdâr edecek bir ibare-i reddiyenin bulunduğu mevsûku’l-kelim” bazı zevât tarafından haber verilmiş ve Cenâb-ı Kâdir-i Ezelî tarafından vasf-ı hikmetle tavsîf buyurulan ve mafhar-ı mevcûdât aleyhi ekmeli’t-tahiyyât efendimiz hazretlerinin mûcize-i tab-dâr-ı ebedîleri olan ve beşeriyetin kâfil-i saʿâdet-i dârreyni bulunan bir kitab-ı mübîn hakkında Dâru’l-Hilâfeti’l-Aliyye’de İslâm ismini taşıyan bir genç tarafından böyle bir ibâre-i küfr-âlûd isti’mâli ne derece teessür ve teessüfü mûcib olacağı derkâr bulunmuş olmasına mebnî hemen mezkûr tez varakasının celbi ile bi’t-tetkîk tebeyyün edecek hâle göre mütecâsiri hakkında meselenin ehemmiyetiyle mütenâsip mücâzât-ı şedîde tertibi zımnında iktizâ-yı hâlin icrâsına himem-i celile-i nezâret-penâhîlerinin masrûf buyurulması mütemennâdır efendim.

Fi 4 Şaban 1333 ve fi 4 Haziran 1331

Şeyhü’l-islam nâmına müsteşar

(imza)

Belge 2: Robert Kolej’de yapılan 13 Haziran1906 tarihli mezuniyet töreni davetiyesi

 

Yorumlar (0)
banner331
22
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@