10.10.2021, 23:57

Şehrengiz ya da Şehr-Aşup

Şehrin güzelliklerini, tabii ve kültürel zenginlikleri, sanat ve meslek dallarında şöhret salmış şahsiyetleri ile toplumsal karşılıklarını anlatan etkinlikler ve eserler,şehrengiz olarak anılmaktadır. Divan Edebiyatı içinde gelişen, mahiyetine göre özelden genele uzanmasından dolayı elbette birbirinden oldukça farklı türleri bulunmaktadır. Teferruatı, akademik çalışmalara bırakarak ilerlemek yararlı olacaktır. Türk kültürünün zenginliği içerisinde farklı türlerinin her birinden yararlanılmalı, geniş kitlelere ulaştırılma yolunda bilimselve fikri eserler vücuda getirilmelidir. Bu anlamda yakın geçmişteki teşebbüsler güncellenmelidir. Sinema ve televizyon başta olmak üzere kitle iletişim araçlarında medya ürünü haline dönüştürülmelidir.

Yaşam alanlarındaki etkinliklerin bakiyeleri; yerleşim yerlerinin, halkın, toplumun dünden yarına uzanan milletin enerjisi kabul edilen kültürün ayakta kalabilensembolleridir. Hemen her insan ihtiyaçlarını giderebilmek adına yol, köprü, çeşme, kuyu, ibadethane, kale, kabristan gibi unsurlardan istifade eder. Birey hayata veda ettiğinde arkada kalan kişiler, arkada kalan eserlerden yararlanmaya devam ederken yenilerini inşa etmeye çalışır. Böylesine bir döngü, şehirde irili-ufaklı birçok aktör ortaya çıkarır. Bunların da bir kısmı kötü- iyi karakter rolünde, bir kısmı sadece yaşadığı dönem için geçerli iken sonraları silikleşebilmektedir. Az miktarda bir kısmı ise asırlar sonrasında dahi o yerleşim yerini temsil etmeye devam edebilmektedir.

Söz konusu bina ya da şahsiyet mevcut durumunu kaybetmesine rağmen ebedî bir konuma erişir. Oradan yararlananlar, ondan istifade edenler, ziyaret edenler bir taraftan eseri gündemde tutarken, diğer taraftan anı da yarınlara aktarır. Onlara karşı zaman yıpratma ve değersizleştirme yeteneğini tamamen yitirir.

Bazı yazarları tarafından bizzat “şehr-aşup” olarak isimlendirilen, II. Beyazıt devrinden bu yana Edirne Şehrengizi ile başlayan bu tür eserler Osmanlı Devletinin önemli şehirleri Payitaht İstanbul ve Bursa için de hazırlanmıştır. Unutulmaması gereken husus, bu üç şehrinson üç başkent olmasıdır. Bahsi geçen kavramın mahiyetinden hareketle kültürel zenginlikleri bulunan Âmid (Diyarbekir), Belgrat, Antakya, Manisa, Mostar, Taşköprü, Üsküp başta olmak üzere şehrengizler hazırlanmış ve değerleri kayıt altına alınmıştır.Daha küçük şehirler için de hazırlandığı da bilinmektedir. Bu eserlerin Türk-İslam Medeniyetinin zirvesi durumundaki Osmanlı Devleti’nin yükselme dönemine ait eserler olması da üzerine değerlendirme yapılabilecek, sonuçlar çıkarılabilecek hususlardır.

Şehrengiz, takipçisini fiziken pek mümkün olamayacak kültürel bir yolculuğa çıkarır. Eski zamanların toplumsal ruhunu günyüzüne çıkarır. Bunlar edebî bir üslup ile aktarılacağı için insanla ilgili her şeyin ilgili olduğu kültür ve iletişimin konusudur.

İletişim bilimcileri, Türk kültürünün en son zirvesinde yaygın olarak kaleme alınan şehrengiz türünü akademik masaya yatırarak ilim alemi ve kamuoyu ile paylaştığında; görkemli bir geleceğe, geçmişten kapı aralayacağı kanaatindeyiz.

Yorumlar (0)
banner331
14
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 18 Ekim 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:12
Öğle 12:54
İkindi 15:56
Akşam 18:27
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Fenerbahçe 9 19
3. Beşiktaş 9 17
4. Karagümrük 9 17
5. Galatasaray 9 17
6. Hatayspor 8 16
7. Altay 9 15
8. Konyaspor 9 14
9. Alanyaspor 8 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 8 11
12. Gaziantep FK 8 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 7 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. Denizlispor 9 10
12. Altınordu 9 10
13. Adanaspor 9 9
14. Manisa FK 9 9
15. Boluspor 8 8
16. Bursaspor 8 8
17. İstanbulspor 7 7
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Aston Villa 8 10
13. Arsenal 7 10
14. Crystal Palace 7 7
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Athletic Bilbao 8 13
9. Valencia 9 12
10. Real Betis 8 12
11. Villarreal 8 11
12. Mallorca 9 11
13. Espanyol 8 9
14. Elche 9 9
15. Cádiz 8 7
16. Celta de Vigo 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 7 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@