13.02.2021, 13:37

ÂŞIKLARIN VE OZANLARIN TOPLUMDAKİ ROLÜ

Halkın duygu ve düşüncesini, istek ve arzusunu, kederini, neşesini halkın anlayacağı bir dille ve halk söylemiyle, halk şiiri ve halk müziği kalıplarına uygun bir sanat anlayışı formunda seslendiren sanatçı kişilere halk ozanı veya âşık denir.

Türklerin XI. Yüzyıldan itibaren İslamiyet’le bütünleşip onun kültürel etkileri altında kalmış olduklarını bilmekteyiz.

Din kültürünün; bir ulusun, ulusal kültürünü derinden etkilediği bilinen bir gerçektir. Bu nedenle geleneksel ozanın kim olduğu ile ilgili en doğru araştırmayı yapabilmek için, din etkisinin kendini gösterdiği tarihin ötesine gitmek gerekir.

          Eldeki yazılı en eski ozanca ifadelere, Orhun Anıtlarında rastlanmaktadır. Orhun Anıtları, 720-725 yılları arasında yazılmış olup; Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Töresi hakkında önemli bilgiler vermektedir. Türk ve Türkçe adı ilk kez Doğu Göktürkler dönemine ait olan bu yazıtlarda kullanılmıştır. Yazıtlarda ozanca/âşıkça üsluplar olduğu gibi, bu söylemlerin de bir ozan/âşık tarafından dile getirildiği, kullanılmış olan üsluptan açıkça anlaşılmaktadır.

Yazılı belgeler geçmiş, en eski ozan olarak, Dede Korkut hikâyelerindeki BamsıBeyrek adına rastlamaktayız. BamsıBeyrek, tutsaklıktan döndükten sonra başından geçenleri ve olup bitenleri, oğuzların kopuz adını verdiği bir sazla çalıp söylemiştir.

Ozan, hem hanlar ve kağanlar tarafından, hem de halk tarafından ilgi görmüş ve toplumun her kesimi tarafından sahiplenilmiştir. Toplumun tümünün, halk ozanına gösterdiği bu ilgi; hem İslamiyet öncesinde, hem de İslamiyet sonrasında belirgin olarak göze çarpmaktadır.

Ozan ve âşıklardan toplumun beklentileri ve görevleri:

*  Usta malı şiir ve ezgilerle, yazarı ve bestecisi bilinmeyen anonim türküleri, yaşatmak ve gelecek nesillere sağlam bir şekilde teslim etmek.

* Türk destanlarına, türkü öykülerine ve halk öykülerine yer vermek, her gittiği yerde anlatmak. Böylece onların yaşamasını sağlamak… 

* Sözlü ve yazılı kaynaklardan aldığı her türlü olaydan, toplumu haberdar etmek…

*  Kederde ve neşede, kalemi, sesi ve sazıyla halkın yaşamında yer almak. Halkın söylemek isteyip de söyleyemediği hislerini onun ağzından söylüyormuşçasına dile getirmek. Halkın her konuda bilinçlenmesine katkıda bulunmak…

* Türk dilinin arılaşmasına ve gelişmesine yardımcı olmak ve özen göstermek…

*  Gelenek ve göreneklerine sadık kalmak, her türlü çağdaş davranışıyla topluma örnek ve önder olmak. (giyim, kuşam v.b.)

*  Halkın ruhen sağlam olması için onun hoş vakit geçirmesine katkı sağlamak, sözü, sazı ve sesiyle toplumu olumlu yönde etkilemek…

*  Halk kültürüne hâkim olmak ve bu konuda sürekli olarak kendini yenilemek…

*  Toplumla ters düşen hiçbir davranışta bulunmamak…

*  Halk kültürü hizmetini toplumun ayağına götürmek…

Toplumun ön gördüğü, halk ozanının kişilik özellikleri:

 Halk ozanı; olgun karakterli, ahlak kurallarına uyan, geleneklerine bağlı, alçak gönüllü, şirin dilli, arabulucu, akıl hocası, bilirkişi, müşkül çözücü, dert ortağı, barışçıl ve bulunduğu ortama huzur ve güven aşılayıcı kişiliğe sahip olandır. Bu özelliklere sahip olan bir halk ozanı, toplumun güvenini kazanabilir. Toplumun güvenini kazandıktan sonra da kitleleri etkileyebilir ve kendisine düşen toplumsal görevleri yerine getirebilir.

Yorumlar (0)
banner331
3
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 09 Mart 2021
İmsak 05:55
Güneş 07:19
Öğle 13:20
İkindi 16:34
Akşam 19:10
Yatsı 20:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 28 58
4. Trabzonspor 28 51
5. Alanyaspor 28 46
6. Hatayspor 28 46
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 28 39
10. Antalyaspor 28 36
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 27 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 28 30
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 28 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Adanaspor 25 27
14. Menemenspor 25 27
15. Balıkesirspor 25 26
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 28 50
5. West Ham 27 48
6. Everton 27 46
7. Tottenham 27 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 27 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 26 42
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 26 22
20. Huesca 26 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@