30.05.2021, 00:15

Tekstil Sektörü için Fason Ürün İmajı ve Çözüm Yolları

“İyi mal kendini satar” anlayışının hâkim olduğu bir dönemde yayılan, ürünlerin üzerindeki MADE IN TURKEY gibi menşe ülke etiketinin kökeni, Birinci Dünya Savaşına kadar uzanmaktadır. Bu etiketin kullanımı, milliyetçilik özelliği ile tanınan Almanya’nın savaşı kaybetmesinden sonra, galip ülkelerin yöneticileri tarafından, bu ülke ihracatçılarını cezalandırmak amacı ile zorunlu hale getirilmiştir. Böylelikle galip ülkelerin müşterilerinin, bir ürünü satın alırken Almanya menşeli olup olmadığını öğrenme imkânları doğmuştur. Ancak, kısa bir süre içerisinde Alman sanayisinin gelişmesi sonucunda bu uygulama, beklenilenin aksine Alman üreticilerin lehine dönmüştür. Bir başka ifadeyle, etiketlerin üzerindeki “Made in Germany” ibaresi, müşterinin satın almayı arzu ettiği ürünlerin bir simgesi haline gelmiştir.

Dünyamızın küreselleşmesinde, ülkeler arası hızla artan dış ticaretin rolü göz ardı edilemez. Öyle ki bugün, bir ülkede tasarlanan ürünün, hammadde tedariki ve üretimi farklı ülkelerde ve nihayetinde satışı da bir başka ülkede gerçekleşebilmektedir. Diğer taraftan, çok sayıda işletme, uluslararasılaşma sürecine girerek ürünlerini tüm dünyada kolaylıkla pazarlayabilir duruma gelmiştir. Dış ticaretin bu kadar yaygınlaşması sonucunda müşterilerin satın alma kararlarında, ürünün hangi ülkede üretildiği ve hatta hangi ülkenin hammaddesinin kullanıldığı faktörü de etkilidir. Bu küreselleşme süreç sonucunda fason üretime dayalı dış ticarette tüm dünya genelinde yoğunlaşmıştır. Fason üretim, Türk dış ticaretinde önemli bir role sahiptir. Tekstil sektörü, ülkemizin bu kapsamdaki dış ticaretinde ciddi bir paya sahiptir. Denizli, Tekstil sanayisinde fason üretim deyince ilk akla gelen illerdendir. Başka bir ifade ile fason ürüne dayalı ticaret imajı, fason üretimin yoğun olduğu Denizli tekstil sanayisini çağrıştırmaktadır. Bu imaj, aynı zamanda Uzakdoğu ve Asya ülkelerini de simgelemektedir.

İngiltere’de yaptığım bir araştırmaya göre Avrupa pazarında Türkiye menşeili tekstil ürünleri için fason ürün imajı baskın düzeydedir. “Uygun fiyat” imajı ikinci, “kaliteli” imajı ise üçüncü sırada yer almaktadır.  Onları “Organik” imajı dördüncü sırada takip etmektedir. Son yıllarda gelişmiş ülke tüketicilerinin “organik” ürünlere olan talebi hızla artmaktadır. Bu sektörün tüketicileri, özellikle tene direkt temas eden iç giyim, havlu, bornoz ve çarşaf gibi mamullerde organik olma özelliğini aramaktadır. Benzer durum son sıradaki “orijinal” imajı için de geçerlidir. Niş pazar olarak adlandırılan bu pazarın müşterileri, kullandıkları mamulün özgün olmasını ve sanatsal özellik taşımasını arzular. Bu özellik en çok Denizli yöresel el dokuması ürünlerinde mevcuttur. Fason ürün imajının diğerlerine göre öncelikli olması, beraberinde havlu ve çarşaf ürün gruplarının üstünlüğünü getirmiştir. Bir başka ifadeyle, havlu ve çarşaf ürün gruplarının İngiltere’deki baskınlığı, Türkiye menşeli tekstil ürünlerinde “fason ürün” imajının daha öncelikli olmasını sağlamıştır. Yapılan gözlemlerde, araştırma kapsamındaki perakende mağazalarında Türkiye menşeli çok sayıda havlu ve çarşaf ürün grubu olmasına rağmen Türk markası ile karşılaşılamamıştır. Diğer taraftan aynı markanın Türkiye menşei yanında Uzakdoğu ve Asya ülkeleri menşelerine de rastlanmıştır. Bu durum, hem imaj hem de pazar kaybı açısından ciddi bir problemin varlığını sergilemektedir. Dahası, müşterilerinin satın alma kararlarında marka bilgisinin, menşe ülke bilgisinden çok daha etkilidir. Genele yayılmış olan bu kanı, fason üreticiler için bir risk durumundadır. Çünkü menşe ülke bilgisinin müşterileri için önemli olmadığını düşünen marka sahibi işletme, her an üretimini başka ülkelere kaydırabilme rahatlığına sahiptir. Anlaşılacağı üzere, fason üretim bir taraftan Türkiye menşeli tekstil ürünü ihracatçıları için diğer taraftan da fason üreticileri için önemli bir problem teşkil etmektedir.

Diğer taraftan Denizli’de dokumacılık asırlar öncesine kadar uzanmaktadır. Hemen hemen her evde el-dokuma tezgâhlarının hiç durmadan çalıştığı Denizli’de dokunan ürünler, Osmanlı İmparatorluğu’nun hükümdarı ve yakınlarının da gözdesiydi. Ürünlerin sanatsal özellikte olması ve hiçbir kimyasal madde içermemesi, süregelen bu ilginin en önemli kaynağı olarak görülmektedir. Birbirinden orijinal ürünlerin elde edildiği el dokumacılığı, Denizli il sınırları içerisindeki birçok yörede hala devam etmektedir. Bölgenin turistik özelliğinden dolayı, yabancı turistlerin el sanatlarına dayalı tekstil mamullerine ilgi gösterdiklerini fark eden tur operatörleri bu yörelere turlar düzenlemektedir.

Sonuç olarak, “fason ürün” imajının en aza indirilmesi, markalaşma ve perakendecilik sürecinin yaygınlaştırılması gerekmektedir. Bu süreci ortak marka bünyesinde yürütmek ideal bir çözümdür. Menşe ülke imajı değişikliği konusunda Almanya ve Japonya başta olmak üzere birçok başarı örneği bulunmaktadır. Türkiye örneğinde de “orijinal” imajının en ön plana getirilmesi çalışılmalıdır. Bu imaj, özgün ve sanatsal özelliği olan el dokumacılığının yaygınlaştırılması ve adaptasyonu ile mümkün olabilir. Denizli’nin birçok yöresinde (Babadağ, Kızılca, Buldan vd.) üretimi devam eden el dokuması ürünleri, bölgeyi ziyaret eden turistlerin gözdesidir. İlişkisel pazarlama yaklaşımları ile bu mamul grubu zenginleştirilebilir ve mevcut tekstil sanayisine adapte edilebilir. Böylece söz konusu ürün grubunun uluslararası pazarlara sunularak hem “orijinal” imajının artırılması, hem de katma değeri yüksek pazarlarda yer alması mümkün olacaktır. Bu aşamada da ortak marka etrafında toplanılarak, kitlesel bireyselleştirmeye dayalı niş pazarlama strateji geliştirilebilir.

Yorumlar (0)
banner331
20
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 17 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@