18.06.2021, 22:14

TÜRKÇE YILI MÜNASEBETİYLE III “ DİL DEVRİMİ” DEMENİN YANLIŞ OLUŞU

2021 yılının “Türkçe Yılı” ilan edilmesi münasebetiyle, dilimizde yaşanan problemleri dile getirmeye devam edeceğiz. Bu konuda, daha önce gazetemizde iki yazımız çıkmış, bunlardan birinde “İhtilallerin Kanunları” ndan olarak da dilde devrimyapılamayacağından  bahsetmiştik.

     Bizde kendilerini “Dil Devrimcileri”olarak  tanımlayan kimseler, Arapça bir kelime olan “ihtilal” in karşılığını, “uydurukça dil” den “devirmek” ten gelen “devrim” olarak adlandırmışlardır. “Devirmek” in sözlük anlamı, adı üzerinde bir şeyi “yan yatırmak” veya “alt üst etmek” demektir. Bir milletin hayatında kendisini meydana getiren en asli kültür unsuru milli dili olduğu için,  o milletin bünyesinde ihtilal veya inkılap yapan her zümrenin, “biz yaşayan dilimizi de beğenmediğimiz için onu da diğerleri gibi değiştireceğiz” demek tercihi  ve lüksü yoktur. Çünkü milli dil, milletin hayatından süreklilik arzettiği ve geçmişi ile geleceği arasında köprü kurduğu için değiştirilerek yerine bir başka dilin konulması mümkün değildir.

“Yaşayan dil” in, geliştirilmesinin  ancak “devrim” le değil,  tabii gelişim seyrinden olarak  “evrim” le olacağına yönelik sağduyulu dil ilim adamlarımızdan  Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş şu görüşlere yer vermiştir: “Dili  baştan sona kadar tamamıyla değiştirmek, mevcut olanı kaldırıp yerine  yenisini koymak mümkün değildir… Dil kökünden değiştirilemez. Devrim birden olan, derhal yapılan bir harekettir. Dil ise uzun zamana bağlı olarak gelişir, değişir. Yüzyıllar boyunca meydana gelmiş olan binlerce kelimeyi birdenbire atıp yerlerine yenilerini koymak mümkün değildir.  Bu sebepten dilde devrim değil, ancak kendi kanunları çerçevesinde ıslahat (reform) yapılabilir. İşte bütün bu hususları göz önünde tutan dil bilginleri dil için devrimin (inkılabın, ihtilalin) değil, gelişmenin (tekamülün -  evrimin) bahis konusu olduğunu ileri sürmüşlerdir. Yani dilde  devrim (revaolutioın) değil, evrim (evolution)…” (Prof. DR. Faruk Kadri Timurtaş, Türkçemiz Uydurmacılık, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 1968, s. 77)ve

    Edebiyatçı yazarlarımızdan Peyami Safa da “Dilde devrim olmaz” ı dile getiren yazarlarımızdandır. Bu cümleden olarak şunları yazmıştır: “Devrimcilik, bir dili yok edip yerine bir milletin kullanmadığı uydurma bir dili getirmek demektir… Dilde inkılap olmaz. Yavaş veya süratli gelişmeler olabilir. Yavaş gelişmeleri hükümetler, akademisyenler, edebiyatçılar ve basın süratlendirebilir…Dilimizi keşmekeşe sürükleyen ihtilafların başında, normal gelişme prosesini aşan ve sun ‘i surette ihdas edilmiş, müfrit bir dil devrimciliği taassubunun yer aldığına şüphe yoktur.” (Peyami Safa, Osmanlıca Uydurukça Türkçe, Ötüken Yayınları, İstanbul, 1977, s. 158)

     1932’de dil çalışmalara başlayınca, bir nevi  adı konulmamış “Dilde Devrimcilik” e yönelik diyebileceğimiz  hamasi,  kuru-sıkı ve ilmi olmayan bir milliyetçilik duygusunun etkisinde, ”Türkçedeki  bütün Arapça ve Farsça kelimelerin  atılarak yerlerine  öz Türkçe kelimelerin konulması” na yönelik, bizzat  Atatürk’ün refakati  ve himayesinde  dilimizi yüzde yüz saf dil hale getirmeye yönelik “uydurukça dil salgını” nın tutmayacağı 1936’da kendisini göstermeye başlayınca, Atatürk bundan vazgeçmiş, bu cümleden olarak, dil konusunda en yakın çalışma arkadaşlarından Falih Rı1kı Atay’a şunları söylemişti: “Çocuk beni dinle, dedi.  Türkçenin hiçbir  yabancı kelimeye ihtiyacı olmadığını söyleyenlerin iddiasını tecrübe ettik. Birçıkmaza girmişizdir. Dili bu çıkmazda bırakırlar mı? Bırakmazlar. Biz de çıkmazdan kurtarma şerefini başkalarına bırakamayız’  dedi.” (Falih Rıfkı Atay, Işık, Dünya Gazetesi, 17Temmuz 1968)

     Ahmet Cevat Emre’ye de onun hatıralarında yer aldığı üzere şunları söylemişti: “Dilde ve musikide inkılap olmaz.”(Ahmet Cevat Emre, İki Neslin Tarihi, Hilmi Kitabevi, İstanbul, 1960,  s. 338 – 339)

     Kendi yaptıklarından “İhtilalci” veya “İnkılapçı” olarak bahsedilen Atatürk’ün  de dünyadaki diğerleri gibi  bu tavrıyla , “İhtilallerin Kanunu” na uyum noktasına gelmiş, en sonunda “dilde inkılap- devrim olmayacağı”nı kabul etmişti. Böylece,  dünyada saf bir dilinolmayacağı  yanında, milletin hayatında yaşayan dilin, milletin geçmişi ile geçeği arasında en önemli bir “kültür köprüsü” oluşu gerçeği  bir kere daha kendisini göstermiş oluyordu.

   Mustafa Kemal Atatürk,  hayatta olduğu sürece yaptığı dil çalışmaları ile ilgili olarak hiçbir zaman “devrim” sözünü kullanmamış, genelde, “Türkçenin  tetkiki, geliştirilmesi, grameri ve tarihinin yazılması” nı esas alan “reform” istekleri dile getirilmiş,  “Dilde Devrimi” ni yanlış olarak çevresindeki “dil uzmanı olmayan ama dilci geçinen” denilen taife kullanmış, bu yanlış kullanım Atatürk öldükten sonrada 1980’ lere kadar artarak ve yoğun olarak kullanılmaya devam edilmiştir.

 

Yorumlar (0)
banner331
33
açık
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 29 Temmuz 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:16
İkindi 17:11
Akşam 20:32
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 0 0
2. Alanyaspor 0 0
3. Altay 0 0
4. Antalyaspor 0 0
5. Beşiktaş 0 0
6. Karagümrük 0 0
7. Fenerbahçe 0 0
8. Galatasaray 0 0
9. Gaziantep FK 0 0
10. Giresunspor 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Hatayspor 0 0
13. Başakşehir 0 0
14. Kasımpaşa 0 0
15. Kayserispor 0 0
16. Konyaspor 0 0
17. Rizespor 0 0
18. Sivasspor 0 0
19. Trabzonspor 0 0
20. Malatyaspor 0 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altınordu 0 0
3. Ankara Keçiörengücü 0 0
4. Ankaragücü 0 0
5. Erzurumspor 0 0
6. Balıkesirspor 0 0
7. Bandırmaspor 0 0
8. Boluspor 0 0
9. Bursaspor 0 0
10. Denizlispor 0 0
11. Eyüpspor 0 0
12. Gençlerbirliği 0 0
13. Kocaelispor 0 0
14. Manisa FK 0 0
15. Menemenspor 0 0
16. Samsunspor 0 0
17. Tuzlaspor 0 0
18. Ümraniye 0 0
19. İstanbulspor 0 0
Takımlar O P
1. Arsenal 0 0
2. Aston Villa 0 0
3. Brentford 0 0
4. Brighton 0 0
5. Burnley 0 0
6. Chelsea 0 0
7. Crystal Palace 0 0
8. Everton 0 0
9. Leeds United 0 0
10. Leicester City 0 0
11. Liverpool 0 0
12. Man City 0 0
13. M. United 0 0
14. Newcastle 0 0
15. Norwich City 0 0
16. Southampton 0 0
17. Tottenham 0 0
18. Watford 0 0
19. West Ham 0 0
20. Wolverhampton 0 0
Takımlar O P
1. Deportivo Alaves 0 0
2. Athletic Bilbao 0 0
3. Atletico Madrid 0 0
4. Barcelona 0 0
5. Cádiz 0 0
6. Celta de Vigo 0 0
7. Elche 0 0
8. Espanyol 0 0
9. Getafe 0 0
10. Granada 0 0
11. Levante 0 0
12. Mallorca 0 0
13. Osasuna 0 0
14. Rayo Vallecano 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Real Sociedad 0 0
18. Sevilla 0 0
19. Valencia 0 0
20. Villarreal 0 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@