27.02.2021, 07:51

Türkiye’nin Çözülemeyen Kütüphane Sorunu

Yaşamasam, görmesem, kütüphanede oturup tez yazmanın çok keyifli ve eğlenceli olabileceği aklıma bile gelmezdi. Bavyera Devlet Kütüphanesinde lisansüstü tezlerimi yazarken bu duyguyu yaşadım. İhtiyaç duyduğum kitapların önemli bir kısmını içeren o zamanki rakamlarla 8 milyondan fazla eser barındıran bir kütüphane. Eğer ihtiyacınız olan kitap yoksa “uzaktan sipariş” yöntemiyle kitabı Almanya’da hangi kütüphanede varsa, oradan birkaç hafta içinde getirebiliyorlardı. Şimdi dijital imkânlarla bu sistem daha da gelişti.

Bir araştırmacının yazarken en çok rahatsız olduğu ve motivasyonunu kıran şey, aradığı eserin elinin altında olmaması veya onu bulamamasıdır. Böyle büyük bir kütüphanede böyle bir rahatsızlığı neredeyse hiç yaşamıyorsunuz. O gün çalışmakta olduğunuz konuyla ilgili onlarca eseri masanızın üstüne koyup, ihtiyaç duyduğunuz okumaları yapıp, notlarınızı alıp, yazmanız gerekeni yazıp, sonra da tekrar kart numaranıza ayrılmış rafa geri bırakıyorsunuz. Yarın kaldığınız yerden devam edeceksiniz.

Üstelik şehrin tam merkezinde, üniversitenin hemen yanıbaşında bir milli kütüphane. Aynı güzel duyguyu Paris’te, Londra’da, St. Petersburg’da, Moskova’da, birçok Avrupa başkentinde yaşamak mümkün. 

Tabii bunları yazarak konuyu Türkiye’ye getireceğim.

Fakülte yeni inşa edilmiş. Dekan ve fakülte sekreteri oda oda geziyorlar. Her hocaya iki dolap. Biri elbise dolabı, diğeri kitaplık. Herkese eşit dağıtılacak diyorlar. Bazı hocaların o tek dolabı bile tam dolmamış. Elbise dolaplarına bakmadım tabi.

Bazı hocalar da artık kitaplardan kurtulmak istiyor. Eve kitap sokmak büyük sıkıntı. Akademisyen olan olmayan herkes evde kitaba karşı. Toz alerjimiz artıyor. Kaldı ki eve kitap doldurmayla bir araştırmacının kaynak ihtiyacını karşılaması imkânsız. Evde alanıyla ilgili olabildiğince eser olsa bile, kaynak ihtiyacını karşılayacağı ana mekân büyük kütüphanelerdir.

Peki, kütüphane yoksa ne yapacak? Nasıl yazacak?

Türkiye’de yazılan doktora tezlerine bakıyorum, çoğunda alanıyla ilgili temel eserlerin bir kısmı kullanılmamış. Çünkü kitabın yayını tükenmiş, kütüphanede de bulamamış. Daha doğrusu her şeyi bulacağı bir kütüphane yok. Biraz da işine geliyor tabii. Bulduğuyla yetiniyor.

Sene 2009. IRCICA Kütüphanesi açılışını başbakanımız yapıyor. Güzelbir kütüphane. Ama kaynak sayısı sınırlı. İstanbul’un ihtiyacını karşılayacak nitelikte değil. Davetliler arasında ben de varım.

Sanki başbakanımız içimden geçeni okumuş. Tam duymak istediklerimi söylüyor. “İstanbul’a dünyanın en büyük kütüphanesini kuracağız. Rami Kışlasında büyük bir kütüphane inşa edeceğiz” diyor. Nasıl bir mutluluk anlatamam. Nihayet ülkemde herkesin girebileceği ve aradığı her şeyi bulabileceği bir kütüphane kurulacak…

Peki, ne zaman? Birkaç yıl heyecanım sürdü. Bu süre içinde ISAM Kütüphanesini kullandım. Türkiye Diyanet Vakfı tarafından kurulmuş çok güzel bir kütüphane. Dünya standartlarında. Ama Türkiye’nin ihtiyaçlarını karşılayacak kapasitede değil.

Nihayet, başka birçok konuda olduğu gibi, kütüphane konusunda da ümidimi kaybettim.

Derken geçen yıl memleket ziyaretinden dönerken çocuklara başkentimizi gezdirmeye karar verdim. Gitmişken yeni kütüphaneyi de görmek istiyordum. Aman Allahım! Tam hayalini kurduğum muazzam bir bina. Heyecanla memurları soru yağmuruna tuttum. Ne kadar kaynak topladıklarını sordum. Başlangıç için iyi, bağışlarla büyüyor. Kendi yayınlarımı da biran önce gönderme sözü vererek kat kat binayı çocuklarla dolaştım. Ankara için hayalim gerçek olmuştu. Şimdi onu kaynak bakımından aranan her şeyi bulacak hale getirmek gerekiyor. Olağanüstü güzel bir kütüphane oldu Millet Kütüphanesi.

Sırada İstanbul var. İstanbul’a daha büyük bir kütüphane gerekiyor. Emekli olmadan onu da görmek istiyorum. Öğrencilerim ve çocuklarımın bilimsel çalışmalarında kaynak yokluğu yaşamayacağından emin olmak istiyorum.

Bir de her şehirde bulunan üniversite kütüphaneleri meselesi var. Ama o konuya bu yazıda değinmeyeyim. Millet Kütüphanesi ile biraz moral bulduk, onu bozmayalım.

Ama şu kadarını söyleyeyim: kütüphane öyle kenarda köşede değil, bir eğitim kurumunun en merkezinde ve yeterince zengin kaynaklara sahip olmazsa o kurumdan bilimsel bir performans beklemeyin.

Hocalara istatistikleri şişirmek için sistemlere veri girdirerek bilimsel gelişme olmaz.

Sosyal bilimlerde kütüphane, mühendislik ve temel bilimlerde uygulama laboratuvarları olmadan bilimsel üretim nasıl olsun?

Yorumlar (0)
banner331
11
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@