Beta karoten akciğer kanseri riskini arttırıyor

Mantar, bitki ve pek çok meyve türünde bulunan beta karotenin, kanseri önleyip önlemediğine yönelik tartışmalara değinen Prof. Dr. Okan Yıllar, B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu olmadığını aksine yapılan araştırmalar sonucunda özellikle sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırdığını söyledi.

SAĞLIK 18.02.2021, 10:22
Beta karoten akciğer kanseri riskini arttırıyor

Mantar, bitki ve pek çok meyve türünde bulunan beta karotenin, kanseri önleyip önlemediğine yönelik tartışmalara değinen Prof. Dr. Okan Yıllar, B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu olmadığını aksine yapılan araştırmalar sonucunda özellikle sigara içenlerde akciğer kanseri riskini arttırdığını söyledi.

Beta karoten maddesi ve maddenin insan vücudundaki etkisine yönelik açıklamalarda bulunan Beykent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Okan Yıllar, insan vücudunun biyokimyasal ve fiziksel olarak normal çalışmasının, besinler içinde düzenli bir şekilde birçok maddenin alınmasına bağlı olduğunu ifade etti. Açıklamasında B-karoten’in kanser ile ilgili bağlantısına ilişkin yapılan araştırmalara da yer veren Prof. Dr. Okan Yıllar, özellikle sigara kullananların akciğer kanserine yakalanma riskinin, B-karoten ile yükseldiğini gösterdiği konusunda uyararak, “Gereksiz doğal takviyelerin, normal olmayan yüksek dozlarda alınması, organizmamıza yarar yerine zarar verebilir” dedi.

Konu olan B-karoten maddesinin, bitkisel kaynaklı A-vitamininin ön maddelerinden biri olduğunu söyleyen Yıllar, konunun iyi anlaşılabilmesi için öncelikle A vitamininden bahsetmek gerektiğini söyleyerek devam etti;

“A vitamini, besinler içinde çeşitli prekürsörler ve vitamerler şeklinde bulunur. Bunlardan en önemlisi retinoldür ve hayvansal kaynaklıdır; yağlarda depolandığı için, uzun süre fazla miktarda alındığında organizmada birikir ve istenmeyen etkiler oluşturur. Retinol vücutta, belli bir oranda, güçlü A vitamini etkinliği olan retinal’e dönüşür; bir miktarı da A vitamini etkinliği olmayan retinoik asid’e döner. A vitamininin görme, epitel hücrelerinin normal durumlarının sürdürülmesi, büyüme ve farklılaşma, immun sistemin normal çalışmasına katkıda bulunma gibi son derece önemli fonksiyonları vardır.”

’’A vitamini çocuk gelişimi için oldukça önemli’’

A vitamininin ısıya dayanıksız olduğuna dikkat çeken Yıllar; kaynatma, kızartma gibi işlemler sırasında A vitamininin inaktive olacağını söyledi. “Ülkemizde, kullananları desteklemek amacıyla, ilgili firmalar margarinlere A ve D vitamini eklemektedir. Bu vitaminler, bazı gelişmiş ülkelerde çocuk gelişimine ve toplum sağlığına katkıda bulunmak amacıyla, günlük ihtiyaç miktarlarında, sütlere ilave edilmektedir.” diyen Yıllar, “Havuç gibi renkli bitkisel besinler, yeşil sebzeler ve meyveler içinde A vitamini öncü maddeleri olan karotenoid pigmentler (A provitaminleri) bulunmaktadır. Bunların arasında en etkili olan ve en fazla miktarda bulunanı B-karoten’dir. Bu madde, vücutta oksidatif kopma sonucu iki molekül retinal’e dönüşür; retinol ve retinal, hücrelerde birbirlerine dönüşerek bir denge halinde bulunur. Karotenler, suda çözünebildikleri için, hayvansal kaynaklı A vitaminleri (retinol) gibi vücutta birikmezler” ifadeleriyle A vitamini ile B-Karoten’in ilişkisine dair önemli tespitlerde bulundu.

B-karoten’in, vücutta A vitamini ön maddesi olması yanında, hücre düzeyinde toksik serbest oksijen radikallerinin oluşumunu engellediği için antioksidan etkinliğinin olduğunu da bildiren Yıllar, bu yaklaşımın B-karoten’in kanser önleyici bir ajan olarak kullanılmasına yol açtığını ifade etti ve sözlerine devam etti:

“Ancak, bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar, tartışmalı sonuçları ortaya çıkarmıştır. B-Karoten, günümüzde dermatolojide ilaç olarak, ışığa duyarlılık gibi deri rahatsızlıklarını azaltmak için kullanılmaktadır. 2003 yılında yapılan bir çalışma, B-karoten’in insanlarda deri kanserlerinin önlenmesinde belirgin bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Hatta bazı araştırmalarda sigara içenlerde, B-karoten’in akciğer kanseri riskini arttırdığı bildirilmiştir. Bunun üzerine, konuyu aydınlatmak amacıyla geniş çaplı çalışmalar başlatılmıştır.”

B-karoten araştırmaları

B-karoten’in insan vücudu etkisi üzerindeki araştırmalardan birinin Finlandiya’da yapıldığını belirten Yıllar, araştırmaya sigara içen ve yaşları 50-69 arası olan 29.133 Finlandiyalı erkek gönüllünün katıldığını ifade etti. Sigara içtikleri için kanser riski yükselen bu kişi grubunda B-karoten’in kanser riskini azaltıp-azaltmadığını değerlendirebilmek amacıyla, deneklerin iki gruba ayrıldığı araştırmada, bir gruba B-karoten/alfa tokoferol takviyesi, diğer gruba da placebo (boş ilaç) verildiğini ve bu iki grubun yaklaşık olarak 6 yıl takip edildiğini belirten Yıllar, araştırma sonuçlarını paylaştı:

Çalışmanın 18. ayında yapılan değerlendirmeye göre, B-karoten/alfa tokoferol takviyesi alanlarda akciğer, prostat ve mide kanseri sıklığı, istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Günde 1 paket ve daha fazla sigara içenlerdeki akciğer kanseri riski, daha az içenlere göre daha yüksek bulunmuştur

Başka bir araştırmada, B-Karoten takviyesi alanlarla, plasebo grubu karşılaştırıldığında; kolorektal kanser, kolon polip’i tekrarlaması, pankreas kanseri, mesane kanseri ve karaciğer kanseri oranlarında bir fark görülmemiştir

Başlangıç tarihi 1985 olan bir başka çalışmaya (Caret çalışması) yaşları 46-74 arası değişen, sigara kullanan ve asbeste maruz kalmış 18.314 ABD’linin katıldığını belirten Yıllar, araştırmada hastalarını iki gruba ayrılmıştır; bir gruba B-karoten/retinol verilirken, kontrol grubu olan diğer gruba da placebo verildiğini söyleyip bu araştırmayla alakalı verileri de paylaştı:

B-karoten/retinol alan grup, placebo grubu ile karşılaştırıldığında, birinci grupta akciğer kanseri sıklığında artış görülmüştür.

Asbeste maruz kalanlarda ve ağır sigara içenlerde ise placebo ile karşılaştırıldığında, yükselmiş akciğer kanseri riski görülmemiştir.

B-karoten/retinol takviyesi alan grup, plasebo grubu ile karşılaştırıldığında; prostat kanseri riskinde herhangi bir artış görülmemiştir.

Akciğer kanseri ile ilişkili ölümler ise, B-karoten/retinol alan grupta, placebo grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.

CARET çalışmasının, ölümlerin olması nedeniyle 1996’da erken kapatıldığını. 2010 yılında yapılan bir diğer çalışmada ise, B-karoten desteğinin özellikle sigara kullananlara tavsiye edilmemesinin vurgulandığının altını çizen Yıllar, “Bu konudaki ilginç araştırmalardan birini de ABD’li doktorlar, kendilerini denek olarak kullanarak. Yaşları 40-94 arasında değişen 22.071 erkek doktor araştırmaya katılmış ve biri ilaç, diğeri de kontrol grubu olmak üzere, rastgele olarak iki gruba ayrılmışlar ve 12 yıl boyunca, bir gruba B-karoten (günde 50 mg) verilirken, kontrol grubuna placebo verilmiştir. Çalışmaya katılan doktorların yüzde 11’inin aktif sigara kullanan, yüzde 30’unun da eski sigara kullanıcısı olduğu bildirilmiştir.” dedi ve ABD’li doktorların araştırması neticesinde ortaya çıkan verileri aktardı:

“Araştırma sonucunda B-karoten takviyesi alımının, kanser sıklığını istatistiksel olarak anlamlı derecede yükseltmediği, B-karoten alanlarda yalnızca, mesane ve tiroid kanseri riskinde bir miktar artış olmasına rağmen, bu artışın da istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirtilmiştir. ABD’li doktorların çalışmasının bir alt grup analizinde, radyoterapi tedavisi alan ileri prostat kanserli olanlarda, B-karoten desteği verilmesinin etkisi değerlendirilmiştir. Bu araştırmada da B-karoten takviyesinin hastalık nüksüne ve yaşam sürelerine bir katkısı bulunmadığı bildirilmiştir.”

’’B-karoten’in kansere karşı kesin koruyuculuğu yok’’

Araştırmalardan elde edilen verilere göre, tartışılan hiçbir çalışmada B-karoten takviyesinin, placebo ile karşılaştırıldığında kansere karşı koruyucu bir etkisi olduğunun bulunmadığını aktaran Yıllar, aksine, bazı çalışmaların özellikle sigara kullananların akciğer kanserine yakalanma riskinin, B-karoten ile yükseldiğini gösterdiği konusunda uyardı.

Bu çalışmalar sonucunda, A vitamini ve benzerlerinin zararlı etkilerinin olduğu yargısına da varılmaması gerektiğini söyleyen Yıllar, “Aksine, vücudun ihtiyacı kadar alınması, normal fonksiyonlarımızın başarılması için son derece önemlidir. Ancak, çelişkili de olsa, yukarıdaki çalışmalardan çıkarılacak ders; gereksiz doğal takviyelerin, normal olmayan yüksek dozlarda alınması, organizmamıza yarar yerine zarar verebileceğidir. Başka bir problem ise, takviye olarak alınan ürünlerin, kullanılan ilaçlarla etkileşebilme ihtimalidir. En iyisi, bir doktora danışmadan takviyelerin alınmamasıdır. Ayrıca, incelenen literatürlere dayanarak, tütün ürünleri kullanan kişilere B-karoten takviyesi verilmemesini öneririz. Normal beslenme sırasında alınan A vitamini üyeleri, vücut için yeterlidir” dedi.
Yorumlar (0)
banner331
9
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 28 Şubat 2021
İmsak 06:09
Güneş 07:33
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 19:00
Yatsı 20:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 23 31
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 24 39
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 26 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 24 25
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 25 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@