Psikonevroz ve sosyal anksiyete farkı nedir

Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat, psikonevroz ve sosyal anksiyete bozukluğuna dair önemli bilgiler paylaşarak, kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal olarak ortaya çıkabileceğinin altını çizdi.

SAĞLIK 10.02.2021, 12:14
Psikonevroz ve sosyal anksiyete farkı nedir

Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat, psikonevroz ve sosyal anksiyete bozukluğuna dair önemli bilgiler paylaşarak, kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal olarak ortaya çıkabileceğinin altını çizdi.

Beykent Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Öğr. Üyesi Prof. Dr. Mehmet Kerem Doksat, psikonevroz ve buna bağlı ruhsal bozukluklar hakkında önemli bilgiler aktardı. Sözlerine psikonevrozun, psikotik olmayan ruhsal hastalıkların tamamını kapsayan bir kelime olduğunun altını çizerek başlayan Doksat, “Psikotik özellikli ruh hastalığı ise, gerçeği değerlendirme yetisinin bozulduğu, kişilerin gerçek dışı düşünce ve inançların doğru olduğuna kesin olarak inandığı ve bunların mantıklı bir açıklamayla değiştirilemediği, kişilerin gerçek hayatta olmayan sesler duyduğu veya hayaller gördüğü hastalıkları kapsamaktadır. O halde, ‘psikonevroz’ dendiği zaman; kişinin gerçeği değerlendirme yetisinin bozulmadığı, hayaller ve /veya sesler duyma gibi şikâyetlerin eşlik etmediği, ancak hayatın kalitesini ve işlevselliğini ciddi anlamda bozan ruhsal hastalıkları anlıyoruz” diyerek psikonevroz ile psikotik rahatsızlıklar arasındaki temel ayrımı anlattı.

’’Birden fazla kaygı bozukluğu türü var’’

Belli başlı psikonevrotik rahatsızlıklara örnek olarak kaygı bozukluklarının (anksiyete bozuklukları), depresif bozuklukların ve içgörünün korunduğu obsesif kompulsif bozukluğun (saplantı zorlantı bozukluğu) sayılabileceğini ifade eden Doksat, kaygı bozukluklarının en önde gelenleri arasında ‘yaygın anksiyete bozukluğu’nun sayılabileceğini ifade ederek bu rahatsızlığa sahip kişilerde her an kötü bir şey olacakmış kaygısının yaşanıyor. Her dakika olumsuz bir haber alacaklarına, sevdiklerinin sağlığıyla ilgili kötü gelişmeler olacağına dair kötümser beklenti içindedirler. Beyinlerinde yazdıkları olumsuz senaryolara engel olamazlar. Bu durum bütün iş hayatlarına, akademik hayatlarına, ailevi ve sosyal-duygusal hayatlarına yansır. Hayat kaliteleri bozulur” dedi.

Bir diğer kaygı bozukluğunun ise “panik bozukluk” olduğunu söyleyen Doksat, bu kişilerin her an panik atak yaşayacakları korkusuyla evden dışarı çıkamayabileceğini ifade etti. Bu kaygı bozukluğuna sahip kişilerin yaşadıkları ve çalıştıkları yerleri ya bir şey olursa kaygısıyla hep hastanelere yakın yerlerden seçtiklerini söyleyen Doksat, “Evde sürekli olarak tansiyon ve nabız ölçme ritüelleri sergilerler. Arabaya binseler dahi hastalanıp acilen hastaneye yetişemeyebilirler kaygısıyla uzak yerlere gidemezler, köprü trafiği gibi yoğun trafiğin içine karışmaktan kaçınırlar. Panik atağı ise bir anda ortaya çıkan kalp çarpıntısı, nefes darlığı, ellerde titreme, bayılma hissi ve eşlik eden kalp krizi geçiriyor olma korkusu ve/veya aklını kaçıracak olma korkusu yaşamak olarak tarif edebiliriz. Bu tablo, dakikalar içinde ilerler, yaklaşık yarım saat içinde pik yapar ve sonra kendiliğinden azalıp, geçer. Panik atak geçiren bir kişi, takip eden zamanda bunu tekrar yaşama korkusuyla kaygılı bir beklenti ve kaçınma davranışı içine girer, yani ‘panik bozukluk’ geliştirir” dedi.

’’Sosyal anksiyete bozukluğuna dikkat’’

“Kaygı bozukluklarının bir diğerinin, ‘sosyal anksiyete bozukluğu’dur” diyen Doksat, “Bu durumda da kişiler topluluk içinde konuşma yapmaktan, yeni ortamlara girip yeni insanlarla tanışmaktan hata yapacakları, gülünç duruma düşecekleri veya söyleyecek bir şey bulamayacakları kaygısıyla kaçınırlar. Kaygı bozukluklarının arasında özgül fobileri de sayabiliriz. Bunlar, kapalı yerde kalma fobisi (klastrofobi), açık alan fobisi (agorafobi), uçak, hayvan fobileri vb. çeşitli şekillerde kendini gösterebilir” sözleriyle kaygı bozuklukları arasındaki sınıflandırmalara dikkat çekti.

Depresif bozukluk dendiği zaman hayattan keyif alamama, yoğun bir iç sıkıntısı, eskiden haz alınan faaliyetlerden keyif alamama, umutsuzluk, karamsarlık, çabuk sinirlenme ve /veya ağlama, uyku ve yemek bozukluklarının bekleneceğini ifade eden Doksat, bazen tabloya intihar düşüncelerinin de eklenebileceği konusunda uyarılarda bulunarak şu ifadelere yer verdi:

“Obsesif kompulsif bozuklukta ise, kişide saçma olduğunu bildiği ama bir türlü kafasından atamadığı takıntılar ve bunları etkisiz hale getirmek için yapmak zorunda hissettiği bazı hareketler vardır” diyen Doksat, “Temizlik veya hastalık kapmakla ilgili takıntılar kendini uzun süreli el yıkama ile gösterebilir. Emin olamama takıntısı kendini kontrol etme davranışlarıyla gösterebilir. Sayı sayma ritüelleri, bazı hareketleri belirli sayıların katı kadar sayıda yapmak, simetri takıntısı ve düzenlemek gibi birçok takıntı veya davranış tabloya eşlik edebilir. Bu belirtiler, kişinin işlevselliğini her anlamda bozar.”

’’Kalıtımsal olarak ortaya çıkabilir’’

Kaygı bozuklukları, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluğun, kalıtımsal sebeplerle ortaya çıkabildiği gibi genellikle beynin nörobiyolojisini ilgilendiren organik hastalıklar olduklarının bilindiğini ifade eden Doksat, gerek kaygı bozukluklarında gerek depresif bozuklukta, gerekse de obsesif kompulsif bozuklukta; tedavide en başlıca, serotonin ve/veya adrenalin geri alım inhibitörleri olan ilaçların kullanıldığını belirtti.

Belirtilerin çeşitliliğine göre bu ilaçların etkilerini güçlendirecek başka gruptan ilaçların da tedaviye eklenebileceğini söyleyen Doksat, “Ek olarak, hipnoterapi ve bilişsel davranışçı terapi ilaçlı tedaviye ek olarak kullanılan başlıca psikoterapi yöntemleri arasındadır. Kaygı bozukluklarının ilaçlı tedavisine en az bir yıl, tercihen iki sene devam edilmelidir. Her üç hastalığın tedavisi için de önerilen ilaçlı tedavi süresi atak sayısının tekrarına göre daha da uzatılabilmektedir. Tedavi sırasında hekime danışılmadan ilaçları erkenden kesmek, hastalığın tekrarlama riskini arttırırken, hekim takibi olmadan bu ilaçların kullanılması da birçok ek olumsuz tıbbi tabloya yol açabilir. O nedenle bu ilaçların hekim takibinde uzun süreli olarak kullanılması son derece önemlidir. Pandemi döneminde, kaygı bozuklukları, depresif sendromlar ve obsesif kompulsif bozukluğun toplumda görülme oranı ciddi şekilde artış göstermiştir. O nedenlere belirtilere karşı duyarlı olunması ve gerektiğinde bir psikiyatrdan profesyonel yardım alınması çok önemlidir” diyerek sözlerini sonlandırdı.
Yorumlar (0)
banner331
4
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Yenilenen Logomuzu beğendiniz mi ?
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 06:04
Güneş 07:28
Öğle 13:21
İkindi 16:30
Akşam 19:04
Yatsı 20:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@